by Carel Boshoff | Des 6, 2013 | Nuus |
‘n Brief aan inwoners en uitwoners van Orania
Die oud-President van Suid-Afrika, mnr Nelson Rolihlahla Mandela is laasnag na ’n lang siekbed oorlede. In ’n sekere sin het die wêreld reeds in die winter vanjaar van hom afskeid geneem en kan mens die tyd sedertdien as ’n tyd van persoonlike afskeid vir sy naaste familie en vriende beskou. Wat nou vir ons van belang is, is dat sy dood ’n nuwe era in Suid-Afrika inlei.
Eerstens is dit belangrik dat ons ook hierin Paul Kruger se raad sal navolg, naamlik om die goeie uit die verlede te neem en ons toekoms daarop te bou. Dit doen ons deur mnr Mandela se eie argument ’n logiese stap verder te voer as wat hyself gedoen het en daarmee sy optrede teenoor Orania tot ons voordeel te benut. Dit kom op die volgende neer: Mnr Mandela wou ’n nalatenskap van versoening hê; ons sê versoening is ’n goeie ding, maar dit kan net op erkenning gebou word – en erkenning is die grondslag van vryheid. Die voorbehoud is natuurlik dat mens nie op erkenning kan aanspraak maak as jy nie ook bereid is om dit te gee nie; daarom ons bereidwilligheid om aan mnr Mandela die erkenning van ’n gevalle opponent te verleen.
Tweedens moet ons besef dat die oorgangskikking na meerderheidsregering wat op ’n sekere verstandhouding berus het, met mnr Mandela se dood net verder op die agtergrond skuif. Dis ’n ope geheim dat verhoudings binne die ANC en die regerende alliansie die afgelope tyd onder groot druk verkeer en dat sy versoenende houding vinnig in die vergetelheid raak. Dit kan spanning verhoog, ook tussen wit- en swartmense in Suid-Afrika en hoewel dit nie tot ’n onmiddellike oplewing van geweld hoef te lei nie, moet Afrikaners as ’n kwesbare, klein en verspreide bevolkingsdeel van Suid-Afrika ernstige aandag aan hulle veiligheid gee.
Terwyl ons Afrikaners aanmoedig om vir enige gebeurlikheid gereed te wees, weet ons dat die enigste permanente versekering van ons veiligheid en voortbestaan in die bewoning, bewerking en beheer van ’n eie gebied opgesluit lê. Daarom moet ons in Orania ook deurlopend en toenemend gereed wees om op nuwe en meer omvattende maniere vir ons volksgenote se nood voorsiening te maak. Ons is immers nie hier net ter wille van onsself nie, maar ter wille van ons volk.
Derdens moet ons doen wat die boer gedoen het toe die Griekse held Icharus in die see geval het nadat hy, volgens die mitologie, vir hom vlerke van was gemaak het, maar te naby aan die son gevlieg en dit gesmelt het. Die boer het naamlik … aangehou ploeg. Dit is goed om kennis te neem van die groot gebeure wat rondom ons plaasvind, maar dit is nog beter om koelkop te bly en aan te hou doen wat ons doen, om hierdie groeipunt van ’n Afrikanervolkstaat met al ons ywer en kragte op te bou.
As ons iets van mnr Mandela kan leer, is dit dat mens jou lewe kan wy aan ’n saak waarin jy glo en dat sukses kan volg, selfs al lyk dit aanvanklik onmoontlik.
by Jaco Kleynhans | Des 3, 2013 | Nuus |
Die Vryheidsparty van Suid-Tirool in die Noorde van Italië het ‘n pragtige bemarkingspamflet. Op die voorkant van die pamflet is die foto van ‘n swanger vrou met die byskrif: “Europa is swanger en sy verwag vyf nuwe state.” Die Vryheidsparty is die hoofopposisie in Suid-Tirool en strewe vir onmiddellike onafhanklikheid van Italië. In die onlangse verkiesing in Suid-Tirool het dié party se steun skerp toegeneem.
Die vyf nuwe state waarna die Vryheidsparty verwys is Suid-Tirool, Vlaandere, Katalonië, Skotland en Venesië. Al vyf hierdie gebiede streef tans na selfbeskikking van onderskeidelik Italië, België, Spanje en die Verenigde Koninkryk. Hierdie vyf streke het ook reeds ’n groot mate van outonomiteit. In Suid-Tirool kry die provinsiale regering reeds sowat 90% van sy belastinggeld van die Italiaanse regering terug. Die provinsie het volle beheer oor die meeste staatsdepartemente insluitende onderwys, kultuur en ekonomiese sake. In al vyf hierdie streke het die steun vir onafhanklikheid ten spyte van ‘n reeds groot mate van outonomiteit die afgelope paar jaar beduidend toegeneem.
Vroeër vanjaar het die drie partye in Vlaandere, wat vir onafhanklikheid van België staan, vir die eerste keer in jare meer as 50% van die steun van Vlaminge in ‘n peiling geniet. In Katalonië is die meerderheid parlementslede ten gunste van onafhanklikheid. Volgens peilings het steun vir onafhanklikheid onder Katalane van 34% in 1996 tot 55% in September vanjaar toegeneem.
Ook in Venesië in Italië is daar toenemend steun vir onafhanklikheid. Onlangse peilings toon dat tussen 70% en 80% van die inwoners van Venesië ten gunste daarvan is om ‘n onafhanklike staat tot stand te bring.
Skotland is tans die beste voorbeeld van ‘n streek wat na onafhanklikheid streef. Dié land beplan om volgende jaar op 18 September ‘n referendum te hou met die doel om onafhanklik van die Verenigde Koninkryk te raak. In die Skotse parlement is 55% van parlementslede ten gunste van onafhanklikheid. Die Skotse Nasionalistiese Party het in 2011 ‘n historiese meerderheid in die Skotse verkiesing behaal, en beskou dit as ‘n mandaat om onafhanklikheid te verwesenlik. Verlede week het die Skotse eerste minister, Alex Salmond, ‘n dokument van meer as 600 bladsye waarin sy party se strategie vir onafhanklikheid uiteengesit word, bekend gemaak. Skotland mag dalk net teen volgende jaar hierdie tyd onafhanklik van die Verenigde Koninkryk wees.
Nie een van hierdie streke wat na onafhanklikheid streef, hoort tuis in die lande waarvan hulle tans deel is nie. In die meeste van die gevalle is hierdie streke na oorloë by lande ingedeel waarvan hulle nooit deel wou wees nie.
Europa is dus tereg swanger en een of ander tyd gaan daardie vyf babastate gebore word.
Afrikaners wat selfbeskikking nastreef, kan gerus by hierdie streke gaan leer oor die bou van ‘n sterk onafhanklikheidsbeweging, en die belangrikheid van meerderheidsbesetting in ‘n geografies afgebakende gebied. Slegs dan sal ons ook ernstig oor onafhanklikheid kan begin dink. Sonder ‘n werklikheid op die grond bly die strewe na selfbeskikking net ‘n droom.
by Sarel Roets | Nov 27, 2013 | Nuus |
Oor wie en wat Orania is, is daar al baie gepraat en geskryf en selfs baklei. Dis nie ’n eenvoudige konsep nie, want watter gemeenskap is eenvoudig? Soveel te meer ’n uitsluitlik Afrikanergemeenskap in die Nuwe Suid-Afrika! Daar lê ’n mynveld vol uitdagings en probleme voor Orania as dorp en ook voor elke individu of gesin wat van Orania en sy gemeenskap ’n tuiste wil maak. Die eersgenoemde is dikwels juis die rede vir die eerste uitdaging wat die individue en gesinne moet oorkom. Ek onthou die skok wat baie mense beleef het toe ek en my gesin ‘n bietjie meer as twee jaar gelede besluit het om na Orania te verhuis.
Persepsies oor Orania, reg of verkeerd, maak dat mense, en veral jong werkendes, baie negatief oor Orania dink. Isolasie en eensaamheid, verarming, politieke ekstremisme en sommer net agterlike vreemdheid is die eerste dinge waaraan die meeste mense wat nog nooit hier was nie, dink. Baie sien in hul geestesoog ’n stowwerige dorpie in die woestyn waar die tolbosse in die strate waai en bebaarde manne in kakieklere, kompleet met bandoliers en haelgewere, die hekke en reuse mure (wat nie bestaan nie) rondom die dorp bewaak. ’n Prentjie so uit die anti-Afrikaner rolprent van 2002, “Promised Land”.
Die eerste ding wat die Orania Pioniers vir nuwe intrekkers met reg vertel, is dat Orania nie die hemel is nie. Om hier te lewe, verg harde werk, opofferings en aanpassings. Toe ek hier gekom het, het ek gedink dit is omdat Orania so ’n abnormale plek is. Met tyd het ek besef dit is omdat die res van Suid-Afrika so dramaties abnormaal is. Meer hieroor later.
Is Orania ’n vlugtelingekamp vir verbitterde Afrikaners en sosiaal wanaangepaste jong werkendes? VIR SEKER NIE. Ja, daar is dié wat met hierdie redes hierheen kom. Die Orania-realiteit is egter dikwels te veel van ’n uitdaging vir dié wat nie weens beginsels en met ’n positiewe gesindheid hierheen kom nie.
Orania is nie ’n plek vir mense wat ten alle koste ryk wil word nie. Dis nie ’n plek vir selfgesentreerde mense nie. Dis nie ’n plek vir dié wat nie hou van uitdagings en veranderings nie! Een van Orania se grootste uitdagings is juis die vermoë om aan te pas by veranderings! Om nuut te dink en aan te pas by nuwe maniere van doen, is deel van elke Oraniër se daaglikse lewe. Van die aanleer om jou eie vullis te herwin en die gebruik van volkseie arbeid tot die skep van kreatiewe nuwe strukture en werkswyses om die samelewing en gemeenskap beter te laat funksioneer.
Baie dink dat Orania ’n aftreeoord is, ’n plek vir die ouer geslag. Ja, hulle is die oues wat die wysheid bring en ’n baie belangrike rol speel in die stabiliteit van ons gemeenskap. Dit is egter ongetwyfeld die jong werkende Afrikaners wat die meeste by Orania kan baat.
Orania is die perfekte plek vir jong gesinne. Hier is uitstekende skole wat hoogstaande gehalteonderwys aan kinders bied. Sedert die ontstaan van Orania spog ons met ’n 100%-slaagsyfer. Dit is ’n veilige omgewing waar kinders buite kan groot word en tot na donker met vriende in die strate kan baljaar. Daar is nie ’n plek in Suid-Afrika waar kinders meer met buitelanders, toeriste en joernaliste te doen kry nie. Dikwels besoek hierdie mense juis ook die skole om te sien en hoor wie Orania se kinders is.
Orania is ’n plek vir jongmense wat hou van kuier! Oraniërs hou van kuier en sosiale byeenkomste. Soms is dit ’n lentedans waar die hele dorp byeenkom en soms is dit ’n braai saam met vriende by iemand se huis. Ander kere is dit dalk ’n paar drankies by De Boer* saam met een of ander toeris wat niemand ken nie, of ’n verslaggewer wat wil weet hoe lyk Afrikanerkultuur. Afrikaners is plesierig! Gasvryheid was oor al die jare deel van ons identiteit. Op Orania kan hierdie belangrike deel van Afrikanerwees weer tot sy reg kom. Wie eers eenmaal Nuwejaar op Orania gevier het, kom altyd terug vir nog.
Orania is ’n plek vir jong professionele mense. Vir dié wat kreatief kan dink, entrepreneurskap aan die dag kan lê en bereid is om klein te begin en groot te droom, kan Orania die beste plek wees om te begin of óór te begin. Anders as plekke soos Johannesburg, Durban, Kaapstad en vele ander word rykdom nie hier net gemeet in rand en sent nie, maar ook in lewenskwaliteit en werksbevrediging. As geldmaak alleen jou doel is, los Orania eerder as opsie. Tog, as ‘n mens in gedagte hou die besparing in sekuriteit, brandstof gesondheidsorg en ander kostes wat nie in Orania nodig is nie, raak Orania vinnig ’n sinvolle finansiële opsie. Verder is Orania ’n groeiende dorp. Dié wat vandag belê in Orania, sal môre die vrugte pluk. Anders as ander plekke is elke uur se arbeid in ’n eie besigheid ook ten bate van Orania en ons selfbeskikkingsideaal. Die dividende hierop is groei in kliënte, dienste en infrastruktuur omdat elke suksesvolle besigheid meer vertroue in Orania kweek en sodoende nog nuwe intrekkers lok.
Orania is ’n plek vir die Afrikaner-Nasionalis. Na 1994 het Afrikaners, en veral jong Afrikaners, totaal belangstelling in Afrikaneraktivisme en Afrikanernasionalisme verloor. Miskien het ons asem opgehou om te sien of die Nuwe Suid-Afrika nie dalk gaan werk nie. Die skrif is egter aan die muur vir Afrikaners in die post-’94-Suid-Afrika. Daarom sien ‘n mens al meer Afrikanernasionalisme en aktivisme onder Jong Afrikaners. Ons wil weer ’n verskil maak! Ons wil ’n tuiste vir ons kinders skep! Orania bied ’n baie besondere geleentheid vir aktiviste en dié wat wil werk aan selfbeskikking vir Afrikaners. Nie net kan ‘n mens in Orania aktief bydra tot die uitbou van ons ideaal nie, maar hierdie ideaal word hier ook uitgebou deur elkeen se dag-tot-dag-bestaan. Elke steen wat hier opmekaar gesit word, bou ook aan ’n Orania-werklikheid wat nie weggewens kan word nie. Met elke Rand en Ora wat in ’n winkel spandeer word, bou ons aan ‘n interne ekonomie en dra ons by tot ons groei en dus ons ideaal. Selfs elke gesellige saamkuier dra by deur ons gemeenskap sterker te maak. Waar anders kan mens ’n braai hou, inkopies doen en jou gewone dagtaak verrig tot uitbou en voordeel van ons Afrikanertoekoms?
Al hierdie dinge maak dat Orania vir baie mense na ’n vreemde plek lyk, mal mense wat alewig groet, nie hulle huise sluit nie en ‘n vreemde werksetiek het. Om nie te praat van die vreemdheid om Afrikaner-manne en -vroue as arbeiders te sien nie.
Maar is dit nie hoe dit veronderstel is om te wees nie? Is gasvryheid en vriendelikheid nie ’n Bybelse opdrag nie? Is ons nie veronderstel om in vrede en veiligheid te bly nie? Is ons nie veronderstel om vir meer as geld te leef en te werk nie? En die arbeid kwessie: Waar anders as in Suid-Afrika sien ‘n mens dat een deel van die bevolking reken hy is te goed vir ‘n sekere tipe werk? Dit terwyl bykans 20% van ons Afrikanerbevolking werkloos en verarm is.
Nee, Orania is normaal!
• Suid-Afrika is die vreemde plek waar nors mense nie bereid is om die nuwe buurman te ontmoet of te bang is om die vrou met die gebreekte voertuig langs die pad te help nie.
• Suid-Afrika is die vreemde plek waar misdadigers vry rondloop en wetsgehoorsame mense in “tronke” woon.
• Suid-Afrika is die vreemde plek waar mense vir 4 tot 6 uur in verkeer sal sit, hul kinders net na bedtyd sien en hartaanvalle en hoë bloeddruk op 40 kry. En dit vir ’n groot salaries!
o Daai salaris koop dan ’n luukse voertuig omdat ‘n mens 25% van mens se lewe in hom moet deurbring.
o Daai salaris betaal dan vir kinderoppassers, dagmoeders, nasorg en koshuisfooie omdat ons nie self daar kan wees vir ons kinders nie. Ons moet mos werk!
o Daai salaris word spandeer om meer tralies aan ons “tronke” te sit en ons en ons kinders se mediese kostes te betaal.
Ja, Orania is sekerlik nie die hemel nie, maar darem is Orania die normaalste plek in Suid-Afrika. Vir die jong Afrikaner wat normaliteit soek, is Orania die beste plek om ’n lewe te maak. Hoe meer jy vir Orania gee, hoe meer gee hy vir jou terug!
*Plaaslike uithangplek
by Carel Boshoff | Nov 18, 2013 | Nuus |
In sy “Laaste Afrikanerleiers” maak Hermann Giliomee ’n sydelingse punt wat my bly boei, want dit werp lig op ’n teenstrydigheid wat ek lankal raakgesien het, maar nie geweet het wat om daarmee te maak nie.
Die teenstrydigheid is dat Afrikanernasionalisme twee gesigte gehad het – en steeds het, naamlik ’n populistiese én ’n elitistiese. Die punt wat hy sydelings maak, is dat daar ná 1948 ’n verstandhouding tussen die Afrikanerintelligentsia wat ’n verdedigbare beleid verlang het, en die Afrikanerwerkers wat beskerming teen kompeterende en goedkoper swart arbeid verlang het, tot stand gekom het. Dit het naastenby behels dat die intelligentsia hulle moreel verdedigbare weergawe van afsonderlike ontwikkeling en volledige vryheid in aparte tuislande sonder teenspraak kon verkondig solank die werkers hulle aparte beskerming geniet.
Dit verklaar my persoonlike ervaring as nuuskierige kind, naamlik dat getroue nasionaliste en ondersteuners van dr Verwoerd (wat toe al ’n paar jaar dood was), nie veel erg aan die tuislande gehad het nie. Soms het hulle eerder persoonlike bevrediging uit die mislukking daarvan geput, iets wat ek nooit kon begryp nie. Wat van dr Verwoerd hét hulle dan ondersteun as dit nie sy oplossing vir ons brandendste vraagstuk was nie?
Verwoerd, met sy politieke wortels in die Armblanke vraagstuk, sowel as sy besef van die Afrikaner/Blanke minderheid se politieke volhoubaarheidskrisis, kon daarin slaag om beide hierdie behoeftes, naamlik beskerming en staatkundige ontwikkeling oortuigend te versoen. Sy opvolgers het eenvoudig nie oor die insig en aanpasbaarheid beskik om dieselfde te bly doen nie en die twee kante van die nasionalisme-munt het uitmekaar begin dryf.
Beide kante het ten aansien van die Afrikanervolk met in- en uitsluiting gewerk. Diegene vir wie ’n aanvaarbare beleid swaarder geweeg het, was ruimhartiger na buite en kieskeuriger na binne; diegene vir wie beskerming swaarder geweeg het, was kieskeuriger na buite en ruimhartiger na binne. Die “verligtes” was meer tipies elitêr en wou nie deur agterhaalde maatreëls en agtergeblewe volksgenote gyselaar gehou word nie; die “verkramptes” was op ’n omgekeerde manier elitêr: deur die volkslidmaatskap wat mens vir beskerming laat kwalifiseer het tot enersdenkendes (sover dit wit-swart verhoudings aangaan) te beperk, hoewel ‘n populistiese appèl steeds tot beskermingsbehoewendes gerig is.
Dié teenstrydigheid het, ironies genoeg, van twee kante af bygedra tot ’n vreemde verskynsel onder Afrikaners, naamlik om die woord “Volk” (baie dikwels met ’n hoofletter) te gebruik, nie om na Jan en Alleman te verwys nie, maar as die seël van politieke en ekonomiese uitverkorenheid te plaas. Waar nasionalisme in die reël, soos vroeër ook onder die Afrikaners, ’n ideologie is wat sy nette wyd uitgooi, het dit by ons ’n ideologie geword wat mens deur sewe hoepels wil laat spring voordat jy vir aanvaarbaarheid oorweeg sal word.
Met Afrikaners aan die mag en onder die valse indruk dat hulle oor ’n veilige nasionale tuiste beskik, kon dié twee soorte nasionalisme eenvoudig ’n meer liberale en in ’n meer konserwatiewe denkstroom ontwikkel; dit is naastenby wat in ons kortstondige tweede Republiek (van 1961) gebeur het. Maar met Afrikaners wat voor die nood aan ’n nuwe nasionale tuiste en identiteit gestel word, sal so ‘n elitêre aanslag, van watter kant ookal, vernietigende gevolge hê. Dit sal so onsinnig wees as ’n Reddingsdaadbond wat net dié Afrikaners wil red wat goed genoeg is om gered te word. (Wie sal besluit? En aan die hand waarvan?)
Wie van ’n “volk-staat” durf droom, wie ’n nasionale tuiste vir die Afrikaner in die oog het en nie ’n klasgebaseerde mega-sekuriteitsoord nie, sal hieroor moet besin. ’n Volkstaat moet volksgenote met ope arms ontvang, by wyse van spreke sê: “So, jy is ’n skelm Afrikaner? Welkom, ons het net die tronk vir jou!” Of anders gestel, so moeilik as wat dit vir my sou wees om burgerskap van Israel te kry, so maklik was dit vir my klasmaat wat ’n Jood is; die Vrystaat Orania moet dieselfde houding teenoor die Afrikaners in diaspora inneem.
Verblyfreg moet gereguleer word – juis om te verseker dat die Afrikaners wat hier kom woon, ons Vrystaat se vryheid op prys stel en dat die ander wat by ons aansluit, voluit daarby inskakel. Ons bevolkingsregister moet onderhou word – enige moderne staat het dit nodig. Inburgering moet langs informele én formele weë plaasvind – die owerhede het ’n rol daarin te speel en die onderhoude wat met voornemende inwoners gevoer word maak deel daarvan uit. Maar die gedagte van “keuring”, asof ons moet besluit of die Afrikaners wat by ons wil aansluit goed genoeg is om dit te doen, pas by die nasionalisme van ons ondergang.
Die nasionalisme van ons opkoms – in die verlede en nou, die nasionalisme wat aan die derde Afrikaner beslag moet gee, het nie plek daarvoor nie, nie vir die woord nie en nie vir die gees daarvan nie. Dáárin moet ons populisties wees. Daarin staan ons digby die Reddingsdaadbond van die Armblanke-era en die denkwyse wat dr Verwoerd in staat gestel het om beide die beskerming van ons mense én ’n volhoubare staatkundige bedeling tegelyk te bedink.
by Sebastiaan Biehl | Nov 6, 2013 | Nuus |
‘n Gesaghebbende boek van die twee akademici Daron Acemoglu en James Robinson met die titel: “Why Nations fail. The Origins of Power, Prosperity and Poverty” wat verlede jaar verskyn en wêreldwyd aandag getrek het, behandel die vraag hoekom sekere state suksesvol is en ander nie, en dit al oor baie jare.
‘n Magdom navorsingstukke is al oor die onderwerp van ontwikkeling geskryf en elke departement, organisasie of private inisiatief wat op ontwikkelingshulp fokus vra gedurig die vraag hoekom sekere lande ryk is en ander arm, en wat gedoen kan word om meer lande en volke ook welvarend te maak of ten minste hulle omstandighede te verbeter. Die antwoord op so ‘n gewigtige vraag kan uit die aard van die saak nie in ‘n paragraaf beantwoord word nie en die boek van sowat 600 bladsye doen ook ‘n behoorlike ondersoek wat veral die historiese ontwikkeling van ryk en arm nasies beskryf en vergelyk.
Die bekende verklarings wat ‘n eenvoudige antwoord op ‘n komplekse toedrag van sake probeer gee, word ook behandel en verwerp. Marxiste en ander linkses verkort die rede vir rykdom en armoede in internasionale verband gewoonlik tot die teorie dat die Westerse lande (by name VSA en Europa) weens koloniale onderwerping in die verlede strukture van onderdrukking en uitbuiting geskep het en dit deur middel van globale kapitalisme vandag instandhou.
‘n Ander teorie wat die smaak van rassisme het en in akademiese kringe ongewild is, verklaar ongelykheid met die inherente verskille tussen hardwerkende en eerlike Westerlinge en lui en korrupte nie-Westerlinge, of, meer versigtig in die Europese konteks, met ‘n noordelike Protestantse werksetiek en suidelike Katolieke voorliefde vir feesvier en geniet.
Nog ‘n teorie wys op die geografiese en klimatologiese verskille tussen noorde en suide, wat ontwikkeling in sekere streke bevoordeel en in ander bemoeilik.
Al die teorieë word verwerp maar tog word toegegee dat elkeen ‘n element van waarheid bevat.
Acemoglu en Robinson volg die benadering om ‘n wye verskeidenheid kulture en nasies uit verskillende eras en verskillende wêreldstreke te ondersoek en te vergelyk en om gemeenskaplike faktore vir sukses of mislukking te vind en daaruit ‘n metateorie te ontwikkel.
Die ondersoeke behandel byvoorbeeld ou hoogkulture soos die Inka en Azteke en die invloed van die Spaanse verowering. Dit vergelyk die verskillende historiese ontwikkelinge van Noord-Amerika aan die een kant en Sentraal- en Suid-Amerika aan die ander kant.
Noord- en Suid-Korea, etnies en kultureel identiese lande met ‘n geweldige welsyns- en ontwikkelingsgaping, word net so met mekaar vergelyk as die suksesverhaal van Botswana teenoor die mislukking van Zimbabwe en Sierra Leone. In Europa word Engeland reeds in die 18e eeu as voorbeeld vir suksesvolle ontwikkeling, wat later ander lande in Wes-Europa soos Frankryk beïnvloed het, gekontrasteer met die lande in Oos-Europa, soos die Habsburg Ryk en Rusland onder die tsaar, wat politieke en ekonomiese ontwikkelling verhinder het.
Pluralistiese instellings, wat so veel as moontlik deelname van die bevolking aan die ekonomie verseker, is daarby van kardinale belang vir ontwikkeling. ‘n Elite wat politieke en ekonomiese mag in sy hande konsentreer, soos in kommunistiese en ander totalitêre of outoritere lande, is daarteenoor hoogs nadelig vir ontwikkeling. Dit lei tot dit wat “ekstraktiewe ekonomiese stelsels” genoem word. Die klein elite wat alleen baat by die ekonomie, doen alles in sy vermoë om die stelsel, indien nodig met geweld, in stand te hou. Dit verklaar ook waarom die regering van Zimbabwe, of van talle ander derdewêreldlande, vasklou aan hulle katastrofale ekonomiese beleid. Enige oopmaak van die ekonomie vir groter deelname sal die mag, invloed en rykdom van die elite verminder en dit is dus vir die elite meer voordelig om die land te vernietig as om dit te laat floreer.
Die dilemma van die elite wat mag tot hulle eie voordeel behou en die land daarby ruïneer, is deel van ‘n bose kringloop. Om daar uit te breek en groter deelname te bewerkstellig beteken dat die elite van sy mag moet prysgee. Dit gebeur nooit vrywillig nie en indien hoegenaamd, dan eers na hewige interne gevegte en selfs rewolusies en burgeroorloë. Selfs al word die ou elite verslaan, val die nuwe elite te dikwels in dieselfde spore en behou die uitbuitende stelsel tot sy eie voordeel. Dit word die wet van die oligargie (uitbuitende elite) genoem. In Rusland, byvoorbeeld, het die verwydering van die Tsaar en die adelike en kerklike elite ná die Rewolusie van 1917 gelei tot die magsoorname deur ‘n nog meer gewetenlose en wreedaardige kommunistiese elite. In Frankryk het die rewolusie van 1789 wel aanvanklik ‘n soortgelyke uitkoms gehad van ‘n nuwe, fanatiese en gewelddadige elite, maar in die proses van sowat 100 jaar het Frankryk wel verander in ‘n demokrasie en ‘n plurale samelewing en kon die bose kringloop gebreek word. Die sprong van ‘n ekstraktiewe na ‘n deelnemende stelsel gaan egter gepaard met dit wat die skrywers “skeppende vernietiging” noem. Dit beteken dat die veranderinge wat uiteindelik dinge verbeter, eers vir dele van die bevolking sake versleg. ‘n Voorbeeld is die Industriële Revolusie in Engeland en gepaardgaande meganisasie. Alhoewel almal vandag baat by megansasie in die produksie, het dit in die 18de eeu tot grootskaalse werksverliese onder handewerkers gelei. Hulle het die meganisasie dus probeer verhoed deur masjiene stukkend te slaan. Die vernietiging van handewerk het egter meer en beter werk op ander terreine geskep.
Engeland word uitgesonder as die beste voorbeeld van hoe instellings al hoe meer verteenwoordigend geraak het en ook groter deelname in die ekonomie verseker het, natuurlik ná burgeroorloë en konflikte tussen die koning en die parlement, wat nog nie verteenwoordigend van die bevolking was nie, maar slegs die elite van die gegoedes bevat het. Die keerpunt word hier gesien in die Glorieryke Rewolusie van 1688, waar die parlement die verligte koning Willem van Oranje vanuit Nederland geroep het om Engeland se koning te wees en wat saam met die parlement die absolutistiese Stuart-monargie verslaan het. Willem sou voortaan as konstitusionele hoof regeer en die mag met die parlement deel, anders as sy voorgangers op die Engelse troon vir wie dit alles of niks was. Met verloop van tyd het die parlement ook meer verteenwoordigend geraak en uiteindelik die hele bevolking verteenwoordig. Soos wat mense politieke seggenskap gekry het, kon hulle ook meer vrylik aan die ekonomie deelneem. Die voorbeeld van Engeland het ook sy navolging in sy kolonies soos Noord-Amerika, Australië, Kanada, Nieu-Seeland en Suid-Afrika gehad, wat almal ekonomies en polities ontwikkel het en in die konteks van die 19de eeu ‘n groot mate van seggenskap en deelname gehad het. Daar is egter ook nie-Westerse voorbeelde wat ‘n soortgelyke ontwikkeling van absolutistiese beheer tot pluralisme deurgegaan het en as gevolg daarvan ekonomies hoogs suksesvol was, naamlik Japan.
Die voorvereiste vir suksesvolle state lê in instellings wat verteenwoordigend is en reeds ‘n lewe van hulle eie het en nie meer deur ‘n klein elite verwyder of gemanipuleer kan word nie. Die politieke pluralisme in die instellings vind sy voortsetting in ekonomiese instellings. As voorbeeld is daar in ‘n parlementêre demokrasie die deursetting van ekonomiese monopolie vir ‘n klein groep hoogs onwaarskynlik, terwyl dit in totalitêre samelewings die reël is.
Staatsgedrewe ontwikkeling wat deur ‘n klein groep beheer word, kan vir ‘n relatiewe kort tyd suksesvol wees, soos in die 20ste eeuse Sowjet-Unie en vandag in kommunistiese Sjina. Sonder deelname van die bevolking, nie net as werkers en verbruikers nie, maar juis ook as ondernemers, kom sulke staatsgedrewe ontwikkeling noodwendig na ‘n ruk tot stilstand omdat dit nie die buigbaarheid en wye beskikbaarheid van talent het wat nodig is vir voortdurende ontwikkeling nie. Dit verklaar ook waarom die meeste patente nog steeds in die VSA aangemeld word en nie in Sjina nie. Politieke en ekonomiese vryheid is twee kante van dieselfde munt.
by Nikke Strydom | Nov 6, 2013 | Nuus |
“My ma het hierdie bome nog hier geplant, nou die dag nog, so wie van ons ookal eendag op hierdie plaas gaan bly, gaan ‘n baie lekker tuin hê. So bietjie soos ‘n woud,” sê my vriend die naweek vir my toe
ons van die perdestalle op hulle plaas terugstap huis toe. Hulle is reeds die sesde generasie wat op die spesifieke plaas bly.
Dit is nogal ‘n besondere daad van vertroue, het ek onmiddellik gedink. Om ‘n klein boompie te plant, te versorg met water, mis en liefde en die hoop dat, al sal jy bes moontlik nie eendag in sy skaduwee
kan sit nie, jou kinders dit sal kan doen. Dat jou kleinkinders aan sy takke sal kan swaai, onder hom kan speel.
Ons was onlangs op ‘n studietoer na Europa en ons het meer kerke besoek as wat ek ooit gedink het bestaan. Ek dink nie die konsep “klein kerk” bestaan in Europa nie. Elke kerk is groot. Ongelooflik groot.
En die detail is iets wat ‘n mens nie in een of selfs twee leeftye kan bou nie. Ook daar het ek onmiddellik gedink dat dit ongelooflike vertroue in jou toekoms veronderstel om as gemeenskap ‘n kerk te bou,
‘n monumentale stuk werk en bloot te vertrou dat jou kinders en kleinkinders en die geslagte na jou nog in so ‘n mate aan hulleself, hulle verlede en toekoms sal vashou, dat hulle die projek verder sal bou,
verder sal bou aan ‘n kerk. In Europa het dit dalk meer vertroue geneem om ‘n kerk te bou, as wat dit geneem het om ‘n boom in Afrika te plant. Maar die verskil is dat daar in Afrika steeds bome geplant
word, terwyl kerke in Europa, in my vriend Bernard Buys se woorde “museums” geword het.
‘n Mens kan bome plant, jy kan kerke bou. Of jy kan ‘n Orania bou.
Orania is eintlik niks meer as dit nie. ‘n Berekende sprong in die toekoms, ‘n vertroue dat ons kinders en kleinkinders dieselfde dinge as ons belangrik gaan vind. Maar Orania is dalk ‘n bietjie meer. Dit is
‘n manier waarop ons ons kinders kan grootmaak om wél dieselfde as ons te glo. Dieselfde dinge as ons belangrik sal vind.
Orania is meer as bome plant, Orania is meer as kerke bou. Dis nie net ‘n hoop, ‘n vertroue nie. Orania is ‘n manier waarop ‘n mens kan verseker. ‘n Toekoms vir jou kinders kan verseker.
Nuutste Opmerkings