fbpx

Briewe aan Oom Paul

Geagte Oom Paul

31 Desember 2019

Heb je wel gehoord van de Afrikanervloot?

….verdraai ek de Zilveren vloot se woorde om my vanoggend te pas.

In my gedagtes het ek êrens iets van landvolkere en seevolkere, maar ek wil nie in hierdie besinning hase en klein-jakkalsies jaag nie. ‘n Beter en nadere vergelyking, as die een van die volk as ‘n vloot, sou waarskynlik ‘n klomp trekke gewees het, maar ‘n trek, soos in ons gedagtes, was eintlik maar ‘n kleingroep-alleen tipe ding. Dus kies ek vanoggend vloot, en ek vergelyk die Afrikanervolk met ‘n vloot op maneuvers.

Nou moet ek sommer dadelik bieg, dat ek nie ‘n seevaartkenner is nie, maar ek het darem al vele vakansies op ‘n boot op ‘n dam deurgebring, wat my binne die Afrikanerkonteks dalk kwalifiseer, maar dit daar gelaat. My kennis van seevaart is dus eintlik maar beperk tot ‘n paar visvanguitstappies, en dit wat ek gelees het en in dokumentêre kon leer. Hierdie beperkte kennis ten spyt wil ek tog die analogie volg, en met goeie rede, soos Oom sal sien.

‘n Vloot is ‘n klomp skepe, met hul eie bemanning, eie kentekens, eie leierskap en meestal eie en afsonderlike bevele, bestemming en doelwitte. So is die Afrikaner ook.

Voordat ek die grootte dan vergelyk met die vloot, wil ek graag die kleinere met ‘n skip vergelyk, en met klein bedoel ek nie onbenullig nie, maar eerder ‘n kleiner eenheid binne die geheel.

‘n Skip was ‘n kleinerige plek, met vele mense wat bestuur moes word, so ook is elke Afrikanerinstelling, -groep, -party, -organisasie en -gemeenskap. Daar is natuurlik ook interne en eksterne faktore wat ‘n skip beïnvloed. Oom sal natuurlik beter weet omdat Oom skeepsvaart beleef het, maar ek vermoed dat beide eksterne en interne faktore steeds vandag van toepassing is, in skeepsvaart en in volkswees.

Daar is drie groot eksterne faktore wat die sukses, al dan nie, van ‘n skip en haar bestemming raak:

Die natuur

Vyande

Rol/plek binne vloot

Aan die natuur kan ons niks verander nie, maar mens kan beplan om hierdie veranderlike te bestuur. Die eerste stap sal by ontwerp wees, die ontwerp van die skip bepaal hoeveel trotseer kan word. Die volgende sal die evaluering van die skip se vermoëns wees, sodat dit nie in onbegonne waters betrap word nie. Dan sal die skip ook self oor die onafhanklike vermoëns moet beskik om basiese en selfs meer komplekse foute self op te los. Laastens sal ek reken dat goeie beplanning gebaseer op betroubare inligting baie van die moontlike risiko’s by voorbaat kan uitskakel, bv. om nie jouself in sekere seisoene in sekere oseane te bevind nie, in elk geval nie die waarvoor jy en jou bemanning en toerusting nie geseil is nie. Droogtes, winters, storms ens. is alles sake wat ons nie kan verander nie, maar ons kan verander hoe ons dit tegemoetgaan.

Die tweede eksterne faktor, naamlik vyande, is ook ‘n veranderlike en een waarbinne betroubare inligting sekerlik die belangrikste rol speel. Daar is verskeie faktore wat van jou en jou skip ‘n potensiële vyand of teiken maak. Die eerste hiervan is waarskynlik die waarde van jou vrag. Monetêre redes maak van enige skip ‘n teiken, nie net vir die amptelik-verklaarde opponente nie, maar ook van die opportuniste en beroepsplunderaars. Jou vrag en die waarde daarvan, en hier bedoel ek nie bloot die materiële nie, maar ook binne die vergelyking van ‘n vloot met ‘n volk, die idee-goedere, die menslike hulpbronne, die inisiatief; dit kan alles van jou ‘n teiken maak, selfs van neutrale agente… soms selfs vriendskaplikes.  Jou vrag hou waarskynlik ten diepste verband met die suksesvolle voltooiing van jou opdrag, en dus is dit een van die grootste bates en belangrikste sake. Natuurlik kan die vyand se insig in die planne van die vloot, ook van jou  en jou skip ‘n spesifieke strategiese teiken maak.

Die derde eksterne faktor, naamlik jou rol/plek binne die vloot, is ook ‘n moontlike risiko, as dit nie reg verstaan en duidelik gekommunikeer word nie. Mens wil immers nie op die verkeerde tyd voor vriendelike vuur inbeweeg nie, of ‘n strategiese flater begaan wat die groter plan in die wiele ry nie. Daar is uiters komplekse tussenskip-kommunikasiestelsels ontwikkel om te sorg dat elke skipskaptein en bemanning bewus is van die gebeure wat hul direk raak en hul rol binne die groter prentjie. Dit was vlaggies met simbole en kodes, maar vandag is dit eintlik veronderstel om veel makliker te wees om die regte inligting by die regte mense uit te kry. Ek vermoed egter dat ons Afrikanervloot hieraan aandag moet gee. Net omdat kommunikasie vandag vinnig en maklik is, behels dit nie noodwendig dat die relevante kommunikasie by die relevante skepe uitkom nie; soms oor komplekse redes wat kommunikasie moeilik maak, maar soms net omdat die kapteine al voorheen verskil het oor iets. Daar is soms doelbewuste mis-kommunikasie aan die eie, vir diepdwase en persoonlike redes. Hierin is geen wins vir die vloot nie.

Hierop volg dan ook die interne faktore wat ek soos volg identifiseer:

Bemanning

Vertroue

Hulpbronne

Die ander rede dat ek ‘n vloot kies, as vergelyking vir die volk, is omdat ‘n skip, in die kleine, eintlik ‘n eie mikro-kosmos vorm, ‘n eie klein gemeenskap binne ‘n beperkte en bepaalde omgewing of begrensing. ‘n Vloot kan nie net een kaptein, een dokter, een navigator, een kok as hulpbron hê nie. Elke skip moet ook in die kleine, selfstandig kan funksioneer, selfstandig besluite neem om sodoende die doelstellings te bereik. Daar is natuurlik spesialisasie binne die vloot, maar een skip, beman met slegs kanonniers, met die opdrag om ‘n kus-fort te gaan bombardeer, sal beswaarlik sukses behaal. Daar is dus sekere spesialis take wat op elke skip afsonderlik ook noodsaaklik is; kaptein, navigator, kwartiermeester, kok, dokter, timmerman, seemanne… en dan natuurlik die kanonniers of soldate.

Dit is dus ‘n risiko om nie oor die regte bemanning vir die bepaalde taak te beskik nie; die man met die skerp oë wat die kraaines moet beman, moet ook nie in die skeepskombuis homself besig nie. Dit is natuurlik só dat sekere kleiner skepe, meer vaartbelynde vaartuie, gewoonlik minder bemanning benodig, en die bemanning gewoonlik meertakig is, maar die bemanning en die skip moet die strategie van die vloot sinvol kan bedien. 12 Kapteine op een skip sal ook nie sinvol wees nie, ongeag hul eie individuele vaardighede en vermoëns.

‘n Volgende interne faktor wat die suksesvolle uitkomste kan beïnvloed is die onderlinge vertroue. Dit geld natuurlik ook op ‘n groter veld vir die vloot in geheel, maar veral binne die kleine, die afgebakende en soms beknopte omgewing van een skip. Vertroue en dissipline. Histories was daar in skeepsvaart twee modelle wat gevolg is vir die gesagstruktuur binne ‘n skip. Die een was die model, waarbinne die skeepskaptein as kaptein op die skip geplaas is, deur die eienaar van die skip, en hy dan sy bemanning gekies het. Die ander was ‘n model waarbinne die bemanning die kaptein demokraties verkies het, en hy dan offisiere aangestel het, en die skip aan die bemanning in geheel behoort het. Ongeag die model, was die deurslaggewende faktor vir sukses, onderlinge vertroue, al dan nie. Vertroue is egter ‘n komplekse saak, wat gewoonlik met ‘n wyse balans tussen dissipline en prestasie gepaard gaan. Vrae soos: Moet die bemanning alles weet? Het die kaptein ‘n plan? Weet ons wat die plan is? Moet ons weet? is alles vrae wat na gelang van omstandighede en onderlinge kultuur bepaal sou word; en vrae wat in elke instelling, party en organisasie binne die vloot ook gevra moet word.

Die derde interne faktor is hulpbronne. Is die bepaalde skip, binne die vloot, voldoende toegerus en beman om die verwagte uitkomste te lewer of beproef mens God met die hoop op wonderwerke? Is die skepe in die vloot bemagtig, is die kapteine bemagtig om die bevele uit te voer en die strategie te dien? Is die kapteine bemagtig met genoegsame insae in die strategie om in te koop en vertroue by hul bemanning in te boesem? Is daar genoegsame voorraad vir die vervulling van die opdrag of sal die skip langs die pad verdwaal agter honger en plunder aan…

Nou met hierdie lompe insig in die seevaartwêreld wil ek by die Afrikanervloot uitkom.

Oom sien, die Afrikaner is geensins ‘n verenigde front nie, alhoewel ons formidabel is in ‘n gemeenskaplike doel. Maar Deneys Reitz skryf met reg: “And every Boerekryger was his own general…” So is dit binne die Afrikanervloot vandag steeds. Ons ag onafhanklike denke hoog, ons is hardekop, selfs eiewys, soos met die Trek, soos met die oorloë en soos in die politiek ook maar. Oom weet mos goed. Maar dit is juis om hierdie rede dat ek van die Afrikanervolk as vloot wil dink. ‘n Armada van selfstandige skepe, met hul eie mikro-kultuur, as deel van die groter plan. En hier kom die kruks, ‘die groter plan’, ‘die Admiraal’, of miskien eerder die ‘admiraals’.

Ek hoor vandag baie van ons mense wat sê: Maar ons volk kort ‘n leier. Ek mis dalk iets groots, maar ek sien nie daardie nood raak nie. Ek sien ‘n volk met leiers, en dat hierdie leiers saam sit en na die kaart kyk, saam sit en die skepe onder hul beheer met oranje blokkies op die kaart plaas en besin oor waarheen elkeen moet vaar. Miskien gebeur dit nog nie genoeg nie, miskien vertrou die admiraals nie mekaar nie, miskien oor ou bagasie en ou politiek, miskien oor persoonlike nederlae en ego’s, maar ons is maar almal mense met ambisie en ego’s, maar die admiraals praat met mekaar, en die kapteine hoor.

Oom Paul, 2020 is ‘n lekker jaar, want binne die oogkundigewêreld beteken dit blykbaar dat mens mooi kan sien. Vermy die storms, fnuik die opponente, weet wat die doelwitte is, leer mekaar vertrou deur dissipline en verdienste, sorg dat jou seinvlaggies duidelik wapper en sekerlik bo alles, vertrou mekaar, maar vertrou op God. Maar kyk wyd en hou die oë op die doelstellings. Haas jouself waaksaam, soos die uitdrukking sê.

Ek vertrou dat die manne in die kraaines vêr sal kan kyk, dat die kaptein die inligting met die regte vlaggies deur die seiner na die ander kapteine sal laat gaan, dat die kapteine dit sal deurgee aan die admiraals, en dat die admiraals die nodige skywe sal maak op die groot kaart van die Afrikanervloot. Maar ook dat die admiraals daardie skuiwe en strategie weer doelgerig en duidelik aan die vloot sal deurgee, en dan Oom Paul, dan… dan sien ek ‘n Afrikanervloot op vaart na vryheid.

Stuur groete vir my Oupa

Ns. Oom Paul, ek wil tog vir die kapteine vra om seker te maak dat hul skepe deel van die vloot is. Anders is ons geen vloot nie, maar skaars minder as ‘n klompie individuele handelskepe, enkelskepe in bitter gevaarlike waters.

PSK

 

Briewe aan Oom Paul

Geagte Oom Paul

27 Desember 2019

Oom Paul, dit gaan goed in Orania; goed omdat ons hard kan werk, en die vrug van ons arbeid kan sien, goed omdat ons dorp steeds veilig is, Oom weet, in Suid-Afrika word kinders sommer uit waentjies en uit motorkarre uit gesteel… Goed omdat God se seëninge veel groter is as ons verdienste. Oom sien, ons is maar ‘n klomp gewone sondaar Afrikaners hier bymekaar, en dus maak ons maar lekker droog ook soms. Ten spyte daarvan gaan dit goed, ten spyte van ‘n Suid-Afrika wat soos die Titanic besig is om stadig maar doelgerig die niksheid in weg te sink. Oom sal nie die storie van die Titanic ken nie, dit was ‘n bitter groot skip gewees wat op die 14de April 1912 op haar nooiensvaart ‘n ysberg getref het en toe in die yswater van die Atlantiese oseaan weggesink het. Dit was die grootste skip tydens die bou daarvan, en meer as 1500 mense het hul lewens verloor.

Hoekom ek vanoggend aan die Titanic dink is omdat twee mense baie soortgelyke uitlatings gemaak het. Die een was Kaptein Edward John Smith, die kaptein van die Titanic, die ander meneer Jacob Zuma, voormalige president van die ANC en Suid-Afrika. Die uitspraak deur die kaptein van die skip was: Not even God can sink this ship. Nou moet Oom verstaan dat die skip so goed ontwerp was, dat dit onsinkbaar moes wees. Dit was die mees moderne ontwerp, maar ek is geen ingenieur nie en kan dus nie die besonderhede regtig uitlê nie; iets oor die kompartemente wat losstaande van mekaar gekonstrueer is… Die eerste uitspraak was êrens in 1912, die volgende een was meer as 100 jaar later in 2016 deur meneer Jacob Zuma. Hy het heel vermakerig gesê dat die ANC sal heers totdat Jesus weer kom

Ek weet ek spring bietjie rond in die tydlyn soos ek aan Oom skryf, maar daar is so verskriklik baie dinge wat verander het, gebeur het. Oom sal nie eens van die ANC weet nie. Die African National Congress is vandag die politieke party wat Suid-Afrika regeer, maar ek gebruik die woord regeer losweg, want wat eintlik gebeur is dat die burgery beroof word, onderdruk word en afhanklik gehou word van die uitgifte van die staat. Ek sal ook nie oor die African National Congress met Oom kan gesels sonder ook oor twee ander sake te praat nie, die een is die totstandkoming van ‘n politieke idee wat Kommunisme genoem word, die ander is die beleid van afsonderlike ontwikkeling wat in Suid-Afrika gevolg is. Die eerste is al ‘n ou idee, maar word eintlik eers gebore in 1917 met ‘n revolusie in Rusland. Die tweede is ook ‘n ou idee, die idee dat volkere binne hul eie geografiese gebied vir hulself verantwoordelikheid moet neem, en dit is in kiemvorm in 1913 hier in Suid-Afrika tot model ontwikkel as ‘n poging, wel ook een wat nie gewerk het nie, om sin aan die kompleksiteit van die Suid-Afrikaanse bevolking te probeer bied.

Terug by die Titanic, Oom Paul, die skip het ‘n ysberg getref en gesink. Tragies en hartverskeurend, maar aan die eenkant voel ek dat verwaandheid altyd tot tragedie en hartverskeuring lei. Die ANC het ook ‘n ysberg getref, spreekwoordelik, en die hele land sink. Ek lees onlangs dat die nasionale skuld, dit is nou die geld wat die staat êrens skuld en moet afbetaal, meer as R55 miljoen per burger van SA is. Ek wonder wat het hulle gekoop, Oom Paul, R55 miljoen rand is vrek baie geld. Meer as 50% van ons jongmense is sonder werk, en bykans 30% van die bevolking oorleef op wat genoem word SASSA. Sosiale toegifte vir diegene sonder werk. Mense word betaal om nie te werk nie… g’n wonder die skippie sink nie.

By die draai van die vorige eeu, eintlik vir die 100 jaar voor dit ook, het daar ‘n gees van revolusie in die wêreld posgevat. Nou weet Oom ook goed dat die aard van revolusie juis is om af te breek wat staan, en van voor ag te begin. Dit is ongelukkig in meeste gevalle hierdie voor begin waar die probleem lê, want alles brand en al wat die burgery geleer het om te doen is om dinge omvêr te werp. En hier staan ons in tye van revolusie… en alles #mustfall

Oom Paul sien, dinge het maar skeefgeloop, en dit voel soms of die wêreldvingers Suid-Afrika soos ‘n groen perske ryp probeer druk het, en die verandering het gekom, met geweld en terreur en die Rooi gevaar van Kommunisme wat die burgery wou ophef deur ‘n konstitusionele demokrasie. Maar die perske is gedruk en gedruk tot ‘n groen, suur pappery. Ek voel soms dat hierdie ANC, wat ‘n swart vryheidstryd in Suid-Afrika gevoer het, ook die burgery soos ‘n perkse papgedruk het, om stemme te kry en dan te heers totdat Jesus weer kom; en hier staan ons, weer onder ‘n vreemde vlag en verwaande maghebbers.

Oom Paul, ek wou eintlik meer vertel oor die ANC, die People’s war en die Freedom Charter, en meer praat oor hoe dinge sleg skeefgeloop het, maar my tyd is maar min vandag. Ek wil afsluit deur te sê dat ek soms soos een van die dissipels op die skuit in die stormsee voel, die wat in kleingeloof alles probeer het terwyl die skippie sink, en ek wag, in geloof vandag, in Orania, op Jesus om die storm in Suid-Afrika stil te maak. Nadat ons alles probeer het, lyk dit maar steeds of die skip sink, dit is nou in groter en meer bekwame hande, die hande van die Allerhoogste.

Stuur groete vir my Oupa

PSK

 

 

 

 

 

 

 

 

Briewe aan Oom Paul

Briewe aan Oom Paul

Geagte Oom Paul.

12 Desember 2019

Oom Paul, dit gaan goed op Orania, maar Suid-Afrika is maar donker, donker en as Oom asseblief my taal vandag sal verskoon, donker en de moer in. Ek sal miskien moet verduidelik. Oom weet mos dat Afrika die Donker Kontinent genoem word, maar ek verwys nie daarna nie, nee ek verwys na ‘n onbekwame staatsinstelling wat tans besig is om hierdie land en haar mense nog verder te breek. Wat nie dood maak nie maak groot, sou my Ouma sê… maar ek sien nie die groot word in ‘n land wat so sleg breek nie.

Oom Paul, ek skryf vandag vir Oom oor elektrisiteit, of eintlik die gebrek daaraan, en watter invloed dit op ons lewens hier aan die einde van 2019 het. Nou oor elektrisiteit hoef ek nie Oom veel te vertel nie, dit is immers al millennia wat die mensdom na elektrisiteit kyk, dit sien werk, in weerlig en as voorbeeld daardie glibberige palings wat ‘n mens skok dat jy hik. Oom Paul, dit is nie soos die palings wat ons al in Loskopdam gevang het nie; Oom weet my Oupa het aan daardie damwal met sy eie hande gewerk, so na die oorlog? Die palings se skok en hik laat my nou sommer dink aan die draai-telefoon, Oom ken dit mos? Die wat ons as kinders mee gespeel het. Mens draai die slinger en hik soos die dink krag opwek, sommer so met een of twee draaie daarvan. Oom sien, elektrisiteit is eintlik nie ‘n ingewikkelde ding nie, die mensdom is al donkiejare met die goed doenig, maar vir mensdom is daar nie pille nie.

In elk geval, terug by elektrisiteit en donker Suid-Afrika. In 1922-23 is EVKOM hier is Suid-Afrika begin, om eintlik presies net te doen wat hul naam gesê het: Die Elektrisiteitsvoorsieningskommissie van Suid-Afrika. Hulle moes elektrisiteit voorsien, en hoé het hulle dit nie gedoen nie. Oom moes EVKOM in sy gloriedae kon sien! Dit was ons trots Oom Paul. EVKOM was die grootste elektrisiteitsvoorsiener in die ganse Donker Kontinent en ons het selfs ‘n kernaanleg gebou onder in die Kaap. Nou om eerlik te wees, weet ek maar min van kernkrag af, maar daar was van ons mense wat die regte onderrig gekry het, die regte dinge geleer het, om met uraanverryking en die fusie van molekules, of so iets, ‘n enorme tipe reaksie te veroorsaak, wat ons dat omgeskakel het na bruikbare elektrisiteit.

Natuurlik was EVKOM dan, volgens die elektrisiteitsvoorsieningswet van 1922, dan ook ‘n staatsbeheerde instelling, wat vir baie mense werk verskaf het, en vir baie meer mense elektrisiteit kon bied. Een van die redes hoekom die myne daar in Middelburg se wêreld so goed doen, is omdat die steenkool wat hulle uit die aarde uitgrou, gebruik word om groot turbines te draai; dit is nou soos die steenkool brand en water wat kook se stoom opwaarts beur. Ek onthou toe ek klein was het ek altyd gedink dat dit die plekke is waar wolke gemaak word. Dit lyk kompleet soos wolkies wat uit daardie enorme betonskoorstene uitgeblaas word…

EVKOM het egter op ‘n stadium ESKOM geword, maar dit is nie die enigste drama nie, die verengelsing van die naam nie. Oom sien, ons ganse ekonomie is eintlik afhanklik van die gebruik van elektrisiteit, bykans alles werk met dit, en bykans niks kan deesdae sonder dit nie. Ek tik nou juis hierdie brief aan Oom op ‘n rekenaartjie, ‘n tipe moderne tikmasjien, wat met elektrisiteit werk. Ongelukkig is ESKOM so sleg bestuur en so leeg gesteel deur ‘n klomp onbekwame besture en bekwame skelms dat daar net nie meer genoeg krag is nie; nou kry ons maar so om die beurt krag… en selfs om die beurt water op sommige plekke.

Ag ek wou nog baie klae oor die toestand van ESKOM in ons land, maar my liggie flikker dat die elektrisiteit amper opgebruik is, daar is darem so effens van ‘n battery wat gestoorde krag kan hou in die tikmasjientjie. Nóg beter is die slim mense wat geleer het hoe om die krag van die Son op te vang en om dit dan om te skakel na elektrisiteit;  op Orania is daar sommer baie van ons, maar ongelukkig help dit nie die res van die land nie. Die fabrieke staan, die yskaste loop af, die masjiene wat die banke aan die gang hou se liggies flikker al hoe flouer, en die ekonomie, Oom Paul, wat ook al eintlik nou die ekonomie is, is aan die val. Al wat ek weet, is ons mense word al hoe kwater vir die regering en kry al hoe swaarder. Oom Paul… en vir ESKOM is almal sommer in gewone Afrikaans net de moer in.

Daar flikker my masjientjie se laaste liggie nou.

Stuur groete vir my Oupa

PSK

 

 

 

 

 

Briewe aan Oom Paul

Geagte Oom Paul

27 November 2019

Oom Paul, ek skryf sommer twee keer in een week aan Oom, nie omdat ek noodwendig soveel tyd ophande het nie, maar juis omdat ek soveel op die hart het. Eerstens, dit gaan goed op Orania, maar meer daaroor later.

Oom Paul, ek weet Oom het eenkeer, daar in Switserland, gesê dat Oom onder ‘n Britse vlag gebore is, maar nie onder een ook wil sterf nie. Ek het nogal baie simpatie hiermee, net soos wat ek ook simpatie het met soveel Afrikanerkinders wat vandag emigreer uit Zuid-Afrika uit. Daar is seker meer as een rede hiervoor, daar word gereken dat bykans ‘n half-miljoen van onse mense hul talente onder ander vlae in die buiteland inploeg. Die redes is dat dit nie goed met Zuid-Afrika gaan nie. Oom Paul, ons is die tweede gevaarlikste land op aarde, nie gevaarlik in die sin dat ons ‘n bedreiging met ons sterk militêre krag en vermoëns vir ander lande inhou nie, alhoewel ons hier tydens die 1970’s en 80’s dit ook was, maar gevaarlik omdat ons die hoogste moord- en verkragtingsyfers het. Oom Paul, sonder om te veel oor die grusame brutaliteit uit te brei, word ons mense, en veral ons boere op die plase, wreedaardig geslag deur barbaarse moordbendes. Ek was nie by Blaauwkrans nie, maar ek reken Oom sal die prentjie kan insien. Selfs met al die veiligheidstoerusting, alarms en ysterstawe voor die vensters, selfs met geëlektrifiseerde heinings en waghonde, word ons mense week na week op die plase uitgemoor, en wreedaardig. Oom Paul, dit is ook nie altyd die weerbare manne wat aangeval word nie, maar ons vrouens en kinders, ons ou mense… en die lafaards daag sommer in spanne van vier tot twaalf op, met die doel om ons mense seer te maak en te verneder. Dit is seker een van die grootste redes dat ons Afrikanerkinders liewers oor die waters hul nes gaan skrop. Die ander rede Oom Paul, en hierdie is eintlik waansin, maar die ander rede is die feit dat hier wetgewing in Zuid-Afrika tans is wat bepaal dat ‘n groot getal van alle aanstellings, op alle vlakke, die demografie van Zuid-Afrika moet verteenwoordig, en Oom Paul, die demografie het nogal verander. Ons is so bykans 55 miljoen mense hier in Zuid-Afrika, ek dink dit is selfs meer maar dit daar gelaat. Van hierdie 55 miljoen, is ons Afrikaners dalk nog so 1,8 miljoen mense oor. Dit beteken dat goeie gekwalifiseerde en opgeleide Afrikaners, selfs diegene met jare en jare se ondervinding in hul veld, afgedank word om plek te maak vir ‘minderbevoorregtes’. Oom Paul, dit is alles uit reaksie op ‘n tydperk waar ons ook maar seker foute gemaak het, maar dit breek Zuid-Afrika, nie net vir ons mense nie, maar sommer vir almal; want, Oom sien, ons verloor die room van ons mense, ten koste van onsself, en ter wille van Australië, Nieu-Seeland en Kanada…

Oom weet immers ook hoe swaar dit weeg om jou vaderland te moet verlaat. Oom Paul, ek is egter ook maar effens vieserig vir ons mense wat gaan. Ek dink nie hulle hardloop weg nie, ek dink hulle neem sinvolle en weldeurdagte besluite, maar Oom Paul, hulle is wat hul vandag is, omdat hulle deel van ‘n volk kan wees wat hul gevorm het en geleenthede gebied het om hul beste self te kon word. Ons leef vandag in tye waar mense dink dat die individu alles kan vermag, en doen, en sommer so op hul eie. Die werklikheid is egter dat die gemeenskap die individu bemagtig het, geleentheid gebied het, om sy of haar beste self te kon word. En hierdie bestes, Oom Paul, hierdie pragtige en slim en vernuftige Afrikanerkinders, trek na ander lande om vir daardie ander lande, en eintlik maar vir hulself, hul beste self te gaan wees. Dit is jammer, maar ek het begrip.

Oom Paul, baie van my vriende en familie is oor die waters. Goeie en geleerde Afrikaners wat in ‘n nuwe land, eintlik maar deel van ‘n ander volk gaan word. Ek voel sommer baie armer vandag as ek hieraan dink. Soveel van ons weggeboelie uit ons eie land uit, en by verlenging, uit ons eie volk uit. Armer…

Oom sien, ek reken dat al die dinge wat ons reg gedoen het na die oorlog teen die empaaier, het aan ons as Afrikaners die geleenthede gebied om regtig goed te wees in dit wat ons doen. Ons het die gesegde, ‘n Boer maak ‘n plan, en Oom Paul, op elke terrein in die samelewing, maak ons as Boerevolk mooi en slim planne, ongelukkig nou vir ander lande en volkere.

Ek dink dat dit wat Ds. Kestell gedoen het, dit wat die FAK, Reddingsdaadbond, Zuid-Afrikaanse regering en dit wat die GRA gedoen het ter wille van ons volk, juis vandag se Afrikaner gemaak het wie en wat ons is, en Oom Paul, ek is dankbaar vir ons voorgeslagte, wat so ‘n duur prys betaal het, sodat ons vandag ‘n slim en hardwerkende volk kan wees.

Oom Paul, ons is armer met al hierdie mooi mense, wat oor die waters getrek het, maar Oom, ek wil tog vra, dat hulle sal dink aan ons hier in Zuid-Afrika, en in besonder in Orania. Dat hulle nie daar sal vergeet van die volk en gemeenskappe wat hulle gemaak het wat hulle tans kan wees nie. Dat hulle sal kom kuier, dat hulle selfs sal help bou, dat hulle so bietjie van hul hardverdiende dollars sal terugstuur, terugstuur huis toe, sodat ons hier weer oor en voor kan begin. Oom sien, dit gaan goed op Orania, maar ons moet huise bou, werk skep, die ekonomie stimuleer, ons moet universiteite bou en die huidige geslag oplei en bemagtig vir hul en hul kinders se toekoms, en die mense wat die meeste hiermee sou kon help, is nie meer hier by ons nie, maar ploeg en bou vir ander volkere in ander lande…

Ek is jammer as dit mag klink of ek bitter is, woorde is eintlik maar soms net te koud en emosieloos om werklik uit te dra hoe ek voel. Ek is nie bitter nie, neem hulle ook nie kwalik nie, is eintlik bly dat hulle ‘n nuwe lewe kan vind, ek is eintlik net hartseer Oom. Hartseer omdat ons wat hier agter bly, soveel armer is, omdat soveel van ons mooi Afrikanerkinders, nie meer is waar ek dink hul eintlik behoort nie. Ons is armer Oom Paul, maar ek glo dat hulle ons nie sal vergeet hier in Afrika… hier in Orania nie.

Groete

PSK

n.s. Stuur groete vir my Oupa.

 

Briewe aan Oom Paul

Geagte Oom Paul

25 November 2019

“Daar is geen land, so vêr of woes geleë…” hoor ek die woorde van die lied, ken Oom dit? Oom Paul, dit voel maar soms vir my of hierdie land, hierdie Zuid-Afrika maar vêr is; woes is. Ek is jammer ek begin vandag so effens negatief, dit gaan goed op Orania, maar Oom Paul, dis al.

Dit gaan nie goed met Zuid-Afrika nie, goed op Orania, maar nie goed met Zuid-Afrika nie. Oom sien, dinge het die afgelope drie dekades lekker skeef begin loop hier. Maar eintlik wil ek met Oom vandag nie daaroor gesels nie, maar oor ons taal.

Oom sien, die oorlog met die Ingelse is lank terug al verby, maar die stryd duur voort, en die stryd is nêrens so sigbaar, as in die beleg op Afrikaans nie… Strijd tusschen Boer en Brit, soos oom Christiaan geskryf het. Ek sou dit wou vereenvoudig deur te sê dit gaan nie goed met Afrikaans nie, maar dit is eintlik nie heeltemal waar nie. Ons taal word aangeval, afgekraak en uitgewerk, maar Oom Paul, met Afrikaans, gaan dit eintlik goed… eintlik dêm goed!

Oom Paul, ons taal is ‘n jong taal, maar sy is groot en mooi, soos die tipe nooi na wie mens verlang in die Ou Transvaal terwyl jy op ‘n eiland krygsgevangene is. Toe die klompie manne van die Genootskap van Regte Afrikaners op 14 Augustus 1875 bymekaar gekom het, wonder ek nogal oor wat hul teenoor mekaar sou sê as hul Afrikaans vandag kon sien. Ons vier steeds Taaldag hier in Orania, eintlik sommer Taalweek, ‘n hele week so rondom die 14 de Augustus elke jaar, maar ek wil nie veel daaroor sê nie. Oom sien, Afrikaans was mos eers net ‘n spreektaal, en toe so effens ‘n skryftaal, maar ons volk het meer as dit nodig gehad, wou meer Afrikaans hê. Arnoldis Pannevis het mos gesorg dat die Bybel in Afrikaans vertaal word… meer Afrikaans. Oom ken die geskiedenis seker nog van hierdie agt manne wat die Genootskap daar in die Paarl gestig het; Gideon Malherbe, C.P. Hoogenhout, Daniël Francois du Toit, bekend as dokter, D.F. du Toit, bekend as Oom Lokomotief, ek reken hy het die genootskap aan’t beweeg gekry? S.J. du Toit, Oom Lokomotief se boetie, August Ahrbeck, Petrus Malherbe en S.G. du Toit… agt manne wat die wêreld verander het. Oom weet mos Argimedes het jare en jare gelede gesê dat mens met ‘n lang genoeg stok en ‘n vastepunt, die wêreld kan beweeg. Miskien was die taal die stok en die genootskap die vastepunt, want Oom Paul, hierdie wêreld het aan die beweeg gekom.

Ek moes een keer, hier op Orania, help skuif aan ‘n stuk graniet, graniet met iets van Dr. Hendrik Verwoerd op, ek kan nie nou mooi onthou wat presies dit was nie, en ek sal Oom nog vertel van Dok Hendrik, miskien in ‘n volgende brief. Maar ons kon die graniet oplig, deur ‘n lang yster oor ‘n ronde stuk hout te hefboom. Argimedes was reg, en die Genootskap het die wêreld amper net so ook beweeg, soos met ‘n stok en ‘n vaste punt.

“Om te staan vir ons Taal, ons Nasie en ons Land.”  – het die GRA op hul doel besluit. En Oom Paul, om dit te doen het hulle besluit om die Bybel te vertaal, die Afrikaanse Patriot uit te gee maandeliks, en te begin met woordeboeke van die Afrikaanse taal.

Oom sien, ‘n taal gaan nie maar net sommer oor die taal nie, maar oor iets veel meer en groters as net dit, dit gaan oor identiteit, oor wie ons is. En ons Afrikaners, Oom Paul, ons is Afrikaans; en ons is dit vandag nóg steeds.

Oom Paul, Afrikaans is gróót. Ons kon dit in 20 jaar ontwikkel tot op tersiêre vlak, as wetenskaps- en akademiese taal en ons kinders kon in Afrikaans leer dink, konseptualiseer, verwerk en droom. Afrikaans het groot dinge gedoen, sommer so van die kombuistaal begin af, tot ‘n wêreldgehalte taal. Dit het ook nie by die akademie opgehou nie, nee, dit het vanuit ons Afrikanerharte in die kunste oorgeborrel. Ons mense het in Afrikaans begin sing en dig, en selfs teaterstukke en draaiboeke geskryf, en later het Afrikaans op die televisie verskyn. Oom Paul, ‘n televisie is soos ‘n radio, maar mens kan die beeld ook sien.

Daar is vandag ook maar weer mense wat ons taal en identiteit haat in hierdie land, amper net soos met die empaaier en hul ingels, maar alhoewel hulle orals roep en gil dat Afrikaans moet val, val ons nie, maar ons bou. Ons word groter en sterker; ons stig ons eie nuwe Afrikaanse universiteite, want die oues moet nou ingels wees; ons hou ons eie konserte, want ingels is orals. Oom Paul, die Afrikaanse musiekwêreld is groter as wat ek ooit gedink het dit sal wees… mooi en lekker.

Uit die blou van onse hemel, uit die diepte van ons see,
Oor ons ewige gebergtes waar die kranse antwoord gee.
Deur ons vêr-verlate vlaktes met die kreun van 
ossewa —
Ruis die stem van ons geliefde, van ons land Suid-Afrika.

Ons sal antwoord op jou roepstem, ons sal offer wat jy vra:
Ons sal lewe, ons sal sterwe – ons vir jou, Suid-Afrika…

Oom Paul, ons het dit as Volkslied uit volle bors gesing, maar ons mag nie meer dit vandag so sing nie… Maar ons doen steeds, Oom moet vir Steve dit hoor sing!

Ag, ek wou eintlik nog baie vir Oom vertel oor die taal. Oor die Briels en N.P. van Wyk Louw, oor Koos du Plessis en Jan Blohm, oor… so baie. Ek sal miskien later weer bietjie oor Afrikaans met Oom gesels.

Oom, ons bid en sing en dink in Afrikaans, selfs in 2019, en veral in Orania. Ek sal later meer oor Orania gesels, maar ek moet nou gaan, ek het sopas aan ‘n nuwe wysie vir ‘n Afrikaanse lied gedink…

Groete

PSK

n.s Stuur groete vir my Oupa.