by Jaco Kleynhans | Jul 15, 2013 | Nuus |
Hierdie brief het op 30 Junie in Rapport verskyn:
Hannelie Booyens se artikel oor Orania in MyTyd (23 Junie) laat my dink aan ’n fotograaf wat op Photoshop gespeel het en nie kon ophou om aan ’n goeie foto te torring nie.
Groot dele van die artikel is eerlik en in pragtige taal geskryf en wys tereg op talle mooi dinge en ook die leemtes in Orania se mondering, maar die ander helfte is ’n poging om deur afleidings en vooroordele haar eie ideologiese stempel af te druk op ’n gemeenskap wat lankal by die ou ideologiese skeidslyne verby is.
Uit die 1 000 inwoners in Orania is 300 skoolgaande in ons twee plaaslike skole. Hannelie dink egter hier is min kinders en dat Orania se ideaal saam met die klompie ou mense hier sal uitsterf. ’n Ernstige joernalis sou die aanname dat Orania net uit bejaardes bestaan, nagegaan het.
Twee helderoranje borde waarop die een besoekers verwelkom en die ander ons gemeenskap se verjaardag aankondig, word as “oranje-geskakeerde volkstaatpropaganda” afgemaak. Orania is juis gekant teen die eng propagandistiese wyse waarop gemeenskappe in Suid-Afrika vandag voorgesê word en het nog nooit so ’n strategie voorgestaan nie.
Ons poging om Kleingeluk, ’n ou woonbuurt vir bruines, te omskep in ’n plek waar Afrikaners uit alle inkomstegroepe tuis voel, word beskryf as ’n groeiende plakkerskamp. Wel, daar is geen plakkershuise in Orania en veral nie in Kleingeluk nie.
Oor die wêreld heen is daar toenemend steun vir minderhede se reg tot selfbeskikking. Minderheidsregte en die idee van vreedsame selfbeskikking (soos in Orania), word as ’n liberale beginsel beskou, maar Booyens beskryf dit as ’n “fanatiese en benouende Christelike lewensbeskouing”.
Sy het duidelik nog nie veel moeite gedoen om oor Quebec, Katalonië, Vlaandere en Suid-Tirool te lees nie. Selfbeskikking raak die inding en nie een of ander agterlike idee soos sy dit voorhou nie.
by Jaco Kleynhans | Jul 15, 2013 | Nuus |
Afrikaners wat na selfbeskikking binne ‘n eie demografiese gebied strewe, insluitende baie Oraniërs, maak gereeld die fout om te veel op die stoot- eerder as trekfaktore te fokus wanneer hulle mense probeer oortuig om hierheen te trek.
Ons weet almal hoe sleg dit op sekere terreine in Suid-Afrika gaan. Plaasmoorde en misdaad in die algemeen is ‘n enorme probleem. Diskriminasie teen Afrikaners in die werkplek, maar ook op taal- en kulturele vlak neem voortdurend toe. Daar is sekerlik baie rede om te glo, soos wat ons tereg glo, dat daar geen toekoms vir Afrikaners in die Suid-Afrika van vandag is nie. Dit beteken egter nie dat Suid-Afrika moet misluk vir Orania om te slaag nie. Om die waarheid te sê Orania sal beter daaraan toe wees indien Orania en Suid-Afrika kan slaag.
Ten spyte van korrupsie, misdaad en diskriminasie is daar steeds baie goeie dinge in Suid-Afrika. Ek het onlangs na ons Europese toer nuwe respek gekry vir Suid-Afrika se lughawens en lugdienste. Suid-Afrika is ‘n mooi land en ons almal geniet die wildtuine, die see en al die bekoring wat die land vir ons inhou. Ons almal is afhanklik van produkte en dienste wat slegs gelewer kan word indien Suid-Afrika se infrastruktuur in plek is. Vroeër vanjaar was ek verras deur die effektiewe diens van die Departement van Binnelandse Sake se kantore in De Aar en Kimberley. In Kimberley is dit byna so maklik om jou bestuurslisensie te gaan hernu as wat dit is om ‘n brood of melk te gaan koop.
Wat probeer ek hierdeur sê? Probeer ek sê dat dit eintlik beter gaan in Suid-Afrika as wat ons vermoed dit wel gaan? Nee, nie noodwendig nie. Wat ek eerder probeer sê is dat ‘n volhoubare en groeiende Orania afhanklik is van mense wat hierheen trek omdat hulle ‘n toekoms vir die Afrikaner se taal, kultuur, geloof en tradisies aan die suidpunt van Afrika wil verseker, eerder as mense wat hierheen vlug weens woede oor al die slegte dinge in Suid-Afrika.
Wat ek ook probeer sê is dat Orania sal sukkel as Suid-Afrika misluk. In Europa het ek gesien hoe suksesvol ‘n land of selfs net ‘n semi-outonome streek is, indien die Grootboet darem nog op sy bene kan staan. Die Duitse minderheid bestaande uit 77 000 mense in die suidooste van België is ‘n goeie voorbeeld. Hulle het ‘n groot mate van eie regering, maar is tog steeds afhanklik van België vir sommige dienste en infrastruktuur. Liechtenstein is ‘n klein staatjie langs Switserland. Dié land is ook baie suksesvol, maar sal sukkel om sonder die dienste van Switserland te funksioneer. Daardeur sê ek nie dat Orania nie êrens in die toekoms op sy eie sal kan staan nie, maar dat ‘n mens volgens jou vermoëns realisties moet wees. ‘n Orania van 77 000 mense sal homself ook omtrent 90% kan regeer, maar indien die hele Suid-Afrika om hom misluk, sal hy probleme kry met telekommunikasie- en posdienste, aflewering van produkte, uitreik van reisdokumente en die lewering van diplomatieke dienste aan sy inwoners. ‘n Orania van 250 000 inwoners mag dalk ‘n ander saak wees.
In Orania glo ons in groeiende selfbeskikking waar ons in vreedsame naasbestaan ‘n toekoms vir ons mense in ‘n eie gebied probeer uitkerf. Ons moet moeite doen om Afrikaners daarbuite eerder te oortuig om positief saam te kom bou aan ‘n nuwe toekoms as om in negatiwiteit na Orania te vlug.
by Henri Boshoff | Jun 28, 2013 | Nuus |
Henri Boshoff is tans besig met ‘n Magister in Finansiële Wiskunde aan die Noordwes-Universiteit.
Hierdie artikel is in ‘n debat oor transformasie op kampus gebruik.
10 Mei
Die agtergrond waarteen ek skryf:
In die jongste Wapad (kampuskoerant van die Noordwes-Universiteit), is ‘n volle bladsy besteee aan die vraag of transformasie op kampus genoeg bereik. Die Mail & Guardian probeer baie hard om ‘n karikatuur van Potch te maak as ‘n laaste vesting vir konserwatiewe, eksklusiewe, wit Afrikaners. Hulle noem byvoorbeeld dat al die bordjies Afrikaans is – en dis waar. Hulle laat egter na om te sê dat die bordjies ook in Setswana en ook in Engels is. The Citizen het gekies om hulle berig oor Thabang se dood direk langs ‘n foto van ‘n eerstejaar te plaas wat a Nazi-vlag dra ‘n rekwisiet vir ‘n eerstejaarskonsert waarin hulle die spot gedryf het met die Nazi’s, maar wie’t nou ooit gedink daardie feit dra betekenis… Johnathan Jansen, rektor van Kovsies, (so kom ons gee nou nie voor dat hy sonder vooroordele oor hulle kompetisie skryf nie) skryf ‘n artikel in Beeld wat die gevare van Universiteite uitlig wat hulleself isoleer deur vas te klou aan ‘n minderheidstaal en/of openlik gelowig is.
Ek is Afrikaans én ‘n Christen. So dit sal vir my wonderlik wees as ‘n universiteit albei hierdie eienskappe met my deel. Ek glo dat die gemiddelde lid van ‘n ander taal- of kultuurgroep ook daarvan sal hou om ‘n graad in hulle eie taal te verwerf. Dié wat nie hiervoor wens nie, sê dis omdat hulle nie dink ‘n graad in hulle eie taal is so waardevol of van gelykstaande gehalte as ‘n Engelse graad nie. Tog sou hierdie klag waarskynlik verdwyn as die kwaliteit van sodanige graad hoog is.
Wat is transformasie?
Die HAT definieer transformasie as ‘n gedaanteverwisseling, die oorbring in ‘n ander vorm of ‘n verandering in die samestelling van iets.
Wat egter bedoel word wanneer hierdie woord in verband met tersiêre instellings gebruik word, is onduidelik. ‘n Mens sou die universiteit se wapen kon verander, dan die Lettere en Wysbegeerte skuif na waar Ekonomie was, Ekonomie na waar Ingenieurswese was, Ingenieurswese na Teologie, Teologie na Regte en Regte na waar Lettere en Wysbegeerte was. Die resultaat, is ‘n dramatiese verandering vir die universiteit en voldoen dus streng gesproke aan die definisie, maar niemand sou werklik kon glo dis die transformasie wat nodig is nie. Die vraag is dan: “Transformasie na wat toe?” Dit is ‘n vraag wat onbeantwoord bly.
‘n Mens sou ook kon verwys na die transformasie waarvan Barber, Donnelly en Rizvi in hulle artikel oor transformasie van tersiêre instellings praat. ‘n Transformasie om in te pas in die inligtingera – transformasie in die tegnologie wat gebruik word en die aanpas van die leerplan om beter in te pas by klimaatsverandering en so aan. Dis ook nie die transformasie waarvan ons kort-kort hoor nie, hoewel dit waarskynlik meer relevant is.
Sover ek dit verstaan kry, beteken transformasie dat ons wegbeweeg van instellings wat vasklou aan een taal en geloof. Die feit dat die Potch-kampus van die NWU oorwegend Afrikaans is en die feit dat sy geskiedenis Christelik is, maak van hom ‘n teiken vir transformasie-sprekers wat ‘n negatiewe voorbeeld soek. Dis glo agterlik en onwetenskaplik. Ironies genoeg sal ‘n universiteit wat ateïsties en Engels is, waarskynlik as hoogs wetenskaplik en getransformeerd beskou word!
Die werklike beleide wat in plek is
Neem die taalbeleid van UP as voorbeeld. Dis basies die beleid van TUKS: Afrikaans en Engels met die weglaatbare addendum dat Sepedi as ‘n kommunikasietaal bygevoeg i). Op grondvlak word Engels bevorder, so daarom word hulle as beter getransformeerd beskou. Jy kan in Afrikaans klas hê, mits daar “genoegsame belangstelling is… en as die program akademies en ekonomies regverdigbaar is” wat die regsweergawe is van “jy kan nie in Afrikaans klas hê nie”. Hulle bied dieselfde toegewing vir enige taal. Daar moet net genoeg belangstelling wees om dit akademies en ekonomies lewensvatbaar te maak. So in teorie kan jy in Venda klas kry as jy net genoeg ander mense kan oortuig om dit te eis en as jy ‘n goedkoop dosent kan kry om die klas aan te bied.
Soek ‘n bietjie ‘n taalbeleid op Wits se webtuiste Die enigste skakel wat jy kry, is een wat jou lei na kursusse waarin jy kan studeer om taalbeleide op te stel. Hulle is wel trots daarop om betrokke te wees by die ontwikkeling van gebaretaal. Probeer egter in enige ander taal as Engels iets soek en moenie iets sinvol verwag nie.
UJ het vier amptelike tale: Afrikaans, Engels, Sesotho en isiZulu. So, wat kan ek in Afrikaans swot? Afrikaans-Nederlands. Wat anders wil jy dan in Afrikaans leer? Die enigste rigting waarin ek in ‘n amptelike taal van die universiteit kan studeer, is die studie van daardie taal! Ek raai dis seker soortgelyk vir die ander twee. Jy sou waarskynlik ‘n studentevereniging van ‘n aard kon saamstel in een van daardie tale, as jy net self die studente bymekaar kan kry. Die punt is egter dat, as die vereiste vir ‘n taal om ‘n amptelike taal van ‘n universiteit te wees, is dat jy die vak moet aanbied, dan voel ek dis tyd dat ons raaksien dat ons ‘n horde Griekse universiteite in ons land het.
Ek gaan egter nie meer tyd daaraan spandeer om ander instellings swart te smeer nie, dat ons teen hulle gemeet beter kan lyk nie.
My argument
Ek sal argumenteer dat AS daar ‘n universiteit in Suid-Afrika was wat ‘n openbare voorstander vir Afrikaans of Christenskap of beide was, sou dit die ideaal gewees het. Dit dra selfs by tot transformasiedoelwitte. Dis vir my tragies dat die PUK kritiek ontvang dat hy vir die oningeligtes voorkom of hy kultuur-, taal- of geloofspesifiek is.
Geloof
Die idee dat wetenskap geloofsneutraal is (of selfs kan wees) is ver uit die mode in vandag se akademie. Almal het geloofs-en ander voorveronderstellings waarmee hulle begin as hulle navorsing doen. ‘n Eksplisiete erkenning in hierdie verband behoort verwelkom te word, nie bespot nie. Om die waarheid te sê: daar is universiteite wat dit van hulle studente eis – dis bloot goeie navorsing. As jy sou voorgee dat jou standpunte selfs in die mees gevorderde takke van die mees eksakte vakke, lees Doktoraal in Suiwer Wiskunde enigiets anders is as gekleur deur jou eie wêreldbeeld, is dít die opinie wat bespotlik is. Roy Clouser argumenteer dat ons geloofsperspektiewe nie net ons opinies kleur wanneer ons navors nie, maar ook bepaal watter navorsing enigsins aangepak sal word.
Dus ‘n instelling wat hom verbind aan ‘n spesifieke wêreldbeeld, is nie ‘n unieke eienskap van die PUK nie, en dis as ons aanneem die skuif weg van CHO af was net om buitestaanders ‘n rat voor die oë te draai. ‘n Uitstippeling van hierdie wêreldbeeld sal eintlik vordering wees.
Taal en Kultuur
Kom ons neem aan eenheid in diversiteit is ‘n goeie doelwit. Ek dink op hierdie vlak behoort elkeen, ongeag sy posisie op die politiese of geloofspektrum in Suid-Afrika, saam te stem. Maak ek enigsins ‘n gedagtesprong as ek dan byvoeg dat diversiteit gekoester moet word? Ek kan nie dink dat daar teenstand behoort wees nie. Maar as jy aan die einde van die stuk kom en besef jy stem nie saam nie, dan is dit hier waar ons van mekaar verskil.
Hoe behou ‘n mens dan diversiteit? Antropologies moet ‘n kultuur aan sekere minimumvereistes voldoen om voort te bestaan. Hulle is
• ‘n Geografiese nis. Daar moet iewers ‘n plek in die wêreld wees waar ‘n kultuur domineer, anders sal hy ophou bestaan. Sonder Sjina sal alle Sjinese binne drie generasies deel word van die kulture waarbinne hulle leef. Russel Peters meen byvoorbeeld dat hy ‘n Kanadees is met twee dinge aan hom wat Indies is: sy ma en sy pa.
• Basiese kommunikasie. As jy in jou motor gaan ry en jy kan nie name vir Kar, Straat, Sypaadjie, Straatlig, Robot, Stuurwiel, Remme, Rat, en so aan, in jou eie taal kry sonder om ‘n ander taal as ‘n kruk te gebruik nie, dan is dit minder moeite om net die taal te praat wat al hierdie dinge kan benoem. Dit lei dan tot die volgende twee punte se belangrikheid.
• Letterkunde. Die kern van wat ‘n taal is, is die vermoë om wat ons voel en dink en doen in woorde om te sit. ‘n Hoë gehalte letterkunde is die manier waarop taal ontwikkel. Ons het nodig om oulike maniere te kry om te sê wat ons wil sê. As jy Shakespeare byvoorbeeld met sy tydgenote vergelyk, is hy oneindig meer leesbaar. Dis omdat hoe hy dinge gesê het, deel geword het van die taal, terwyl die res die taal van die tyd gepraat het. Engels het toe weg ontwikkel van wat dit in die Middeleeue was.
• Hoër onderwys in ‘n taal. Vliegtuie het nie bestaan in 1880 nie. Ook nie rekenaars minstens nie soos ons nou dink as ons die woord hoor nie, selfone, satelliete (behalwe as jy die Maan vir ‘n natuurlike satelliet reken), digitale horlosies en so aan nie. Vandag dink ons nie aan trekkers as modern nie. Ons glo ook nie eintlik rekenaars is nuut nie. As jy in jou twintigs is, dink jy waarskynlik selfone is nie baie nuut nie. Satelliete en hulle toepassings in terme van TV, internet, GPS en kommunikasie is alledaags. Universiteite is waar die ontwikkeling plaasvind van idees wat lei tot die produkte wat oor nog honderd jaar alledaags gaan wees.
Dus, vir die voortbestaan van ‘n taal met die naam Xhosa* moet daar ontwikkeling van nuwe dinge in Xhosa wees. Daar moet rekeningkunde in Xhosa gedoen word. Nuwe produkte mag nie eenvoudig i-(Engelse naam vir wat ek beskryf) wees nie, iemand moet Xhosa-name vir hulle kry. Daar moet goeie boeke en gedigte en flieks en liedjies en toneelstukke in die taal wees. As dit nie gebeur nie, word Xhosa i-Engels en dan los ons later net die “i-”.
Dan is Xhosa nie meer ‘n beskrywing van ‘n taal nie, maar van ‘n kultuur. Omdat daar egter nie ‘n taal is waarin die kultuur bestaan nie, word dit binne ‘n paar geslagte ‘n woord wat jou voorouers omskryf en dan verloor die woord betekenis vir almal behalwe historici.
Kwaliteit van Opleiding
Volgende bespreek ek die impak wat taalverandering op verstaan het. Dat opleiding optimaal plaasvind in jou eie taal, is nie regtig ‘n opinie nie, dis eerder doodgewoon ‘n feit. Natuurlik sal jy beter verstaan as jy nuwe begrippe kan baasraak sonder dat jy die helfte van jou tyd mors in die vertaal van daardie begrip. Die Departement van Onderwys stel dit so: “Om kinders te motiveer om hulle huistaal te los, ondermyn hulle persoonlike en begripsfondasie vir die leerproses.”
Hulle verwys hier na grondslagfase-onderwys. Ek praat dan van tersiêre instellings. Nou sou ek kon voorstel dat die enigste mense wat onderrig in ‘n taal kan gee, die mense is wat onderwys in of vir daardie taal geswot het. Dis egter hopeloos te lig in die broek. Die voordele van moedertaalonderrig is veel wyer. Selfs wanneer Coleman ‘n artikel skryf wat globalisering aanbeveel, stel hy voor dat mense “hulle eie taal vir plaaslike en kulturele kommunikasie gebruik waar hulle persoonlike identiteit betrokke is en ‘n ander taal vir internasionale, formele en praktiese kommunikasie”. Hy bestudeer die uitslae van Engelse opleidingsprogramme, waar Engels as onderrigmedium gebruik is, maar een of ander ander kuns geleer moes word. Die beste resultate vir ‘n EOP in Italië is waar studente dieselfde gevorderdheid bereik as studente wat in Italiaans leer. Die resultate is heterogeen, hoewel universiteite almal probeer het om die fokus op inhoud eerder as onderrigtaal te hou en hoewel die kursusse duurder is om aan te bied.
Studente wat dus in ‘n tweede taal op tersiêre vlak leer, lewer ten beste soortgelyke resultate en ten slegste bemeester hulle nie die inhoud nie en eerder as dat hulle ‘n internasionale graad het, het hulle nou geen graad nie. Die beste beleid sal dan eerder wees om die inhoud in jou huistaal te leer en as jy nog ‘n taal nodig het, doen ‘n kort kursus in, sê maar Besigheidsengels. Dit was in elkgeval vir jare lank die NWU se beleid. As dit Engels is wat jou laat sukkel, druip jy net die kursus, nie jou graad ook nie.
Hoekom Engels?
As die bogenoemde beskou word, sal ‘n mens begin wonder hoekom Engels die norm is vir universiteite in ‘n land met 11 amptelike tale en nog ‘n paar ander in gebruik. Tipies is die antwoord dat Engels die besigheidstaal is of dat Engels die taal van die wêreld is.
Kom ek begrawe gou hierdie idee.
Engels as taal domineer Hollywood. Dis omtrent dit. Die demografie van Amerika is besig om te verander en siende dat hulle nie ‘n amptelike taal het nie, gaan hulle toekomstige regeringstaal Spaans wees. Die vinnigsgroeiende universiteite is hoofsaaklik Mandaryns. Die gemiddelde Hollander ken vier tale aangesien handel in Europa in die taal gebeur van die land waarin jy deelneem: Duits in Duitsland, Vlaams of Frans in België, Duits in Oostenryk, Nederlands in Nederland, hoewel jy wonderlik sal regkom as jy net Engels magtig is – die vier tale ding is mos al genoem, Frans in Frankryk om die waarheid te sê, is dit ‘n goeie toets van jou braafheid om iets in Parys in Engels te probeer koop, Spaans in Spanje, Italiaans in Italië, Grieks in Griekeland… Die grootste ekonomieë in die wêreld is die G8. Onder hulle is Engels die oorheersende taal van twee lande: die VSA en Brittanje. In Kanada kan jy ewe goed met Engels of Frans regkom. Die res is Rusland, Duitsland, Frankryk, Japan en Italië, waarvan nie een Engels verkies vir besigheidsredes of enige ander redes nie.
Die rede dat ons Engels gebruik om “almal in ag te neem”, is eenvoudig: hulle het die kolonie besit. Die enigste rede dat alle universiteite in die land Engels moet wees, is ‘n variasie op die Stockholm-sindroom!
Gevolgtrekking
Ek glo ek het bewys dat ter wille van die behoud van diversiteit behoort daar verskillende universiteite te wees waar ‘n spesifieke taal as hooftaal gebruik word en nie as ‘n sekondêre taal nie, maar as ‘n primêre kultuurtaal. Dit kan nie universiteite wees wat ‘n taal as ‘n stertjie aanlas in een of ander beleid nie, maar tale waarin jy kan klasdraf en toets skryf.
Ons kan nie 11 tale onderhou nie. Om te dink ons kan, is wensdenkery. Dit is egter moontlik om universiteite te hê in Afrikaans, Engels, een van of beide Zoeloe en Xhosa en een van die Sotho’s. SeTswana het na my mening die beste kans, siende dat Mafikeng klaar baie vordering daar gemaak het. Dis min genoeg afgebyt dat almal wêreldklasinstellings kan wees. Daarom is dit die perfekte tipe “transformasie” vir ons tersiêre instellings, want dit maak leer toeganklik vir meer mense.
Uiteindelik kan ons kies om universiteite in verskeie tale te hê en daarmee saam kulture red, of ons kan erken ons wil almal Engelse wees, hierdie “multicultural society” is mos eintlik ‘n lastigheid! Indien dit die laasgenoemde is, wil ek dit net graag weet. Moenie vir my lieg terwyl jy tegelykertyd my opleiding nutteloos probeer verklaar nie.
Ek sal verkies om my taal en my kultuur te onderhou.
.
*Vervang hier ad libitum Zoeloe en met klein aanpassings geld die argument ook vir Venda, Sesotho, Sepedi ens.
by Nikke Strydom | Jun 26, 2013 | Nuus |
Orania: My-hart-se-punt-dorpie
Daar word dikwels beweer dat ouers hulle kinders ‘n oneer aandoen deur hulle in Orania groot te maak. Daar word dikwels beweer dat Orania kinders geïsoleerd grootword. Daar word dikwels beweer dat Orania se kinders aanpassingsprobleme het as hulle die ‘buitewêreld’ aandurf. Daar word dikwels beweer dat Orania se kinders geen sosiale lewe het nie. Daar word in wese dus eintlik beweer dat Orania-kinders eintlik ‘n bejammerenswaardige lewe lei.
Min wetende…
Orania is my grootword-dorpie. My hart-se-punt-dorpie. My gunstelingvakansiebestemming.
Ek het in Orania grootgeword, ek het my skoolloopbaan in Orania begin, en matriek in Orania geskryf. Ek het in Orania mens geword. Jonk gebly en grootgeword. Pret gehad en verantwoordelikhede geleer. In Orania kon ek kind bly én grootword, op ‘n wyse wat in min ander Suid-Afrikaanse dorpe nog moontlik is.
Vir my is grootword in Orania tekenend van teenstellings, op ‘n goeie, positiewe, verrykende manier. In Orania word kinders vry groot. Hulle klim boom. Hou middernagfeeste op grondpaaie gebaai in maanlig. Ry in die na-nag in groepies van ses of sewe met fietse huis toe na kuiers – vol geselsies en in verwondering oor die Karoo se sterre. Orania-kinders hou gereeld nog moddergevegte langs die rivier, of swem vir ‘n dag en ‘n nag oor na ‘n eiland in die rivier, bak brood op warm klippe, slaap onder die sterre. Ervaar witwater in die Oranje. Dans in die pad, dans op die dak, dans in De Boer, dans onder die sterre, in die sonlig en maanskyn. In Orania kan kinders nog kind wees, nog pret hê, nog daagliks gelukkig gaan slaap.
Maar in Orania kan kinders ook reeds vroeg groot wees. Verantwoordelik word. Orania is ‘n internasionale toeriste-/studente-/navorsersaantrekkingspunt. Ek kan persoonlik nie aan ‘n enkele vakansie in Orania dink waar ons nie met internasionale studente gekuier het nie. Meestersgraadstudente uit Brasilië, finalejaarstudente uit Nederland, honneursstudente uit Poland. In Orania leer kinders vroeg reeds ook om met internasionale joernaliste te praat, te redeneer. Om idees met oorsese parlementslede te deel. Om gesprekke met grootkoppe van die ANC te hê. Om ministers en premiers te ontmoet. Om voor televisiekamera’s te praat en direkte televisie-uitsendings na Duitsland te beleef.
Maar meer as dit leer Orania-kinders van klein-klein af hoe om verantwoordelikheid vir hulle dade te neem. Orania-kinders word groot met ‘n mentaliteit van indien ons dit nie doen nie, gaan niemand anders dit vir ons doen nie. Orania-kinders soek nie verskonings nie, hulle soek oplossings. Hulle skrik nie vir probleme nie, hulle werk dit uit die pad uit. En dis nie toevallig nie. Dis omdat Orania haar kinders goed grootgemaak het.
So ‘n bietjie meer as twee dekades gelede het mense dieselfde van Orania gesê. Gesê dat dit ‘n onbegonne taak is om só ‘n dorp op te rig. Dat dit nie haalbaar is nie. Dat dit onuitvoerbaar is. Maar Orania met sy handjievol inwoners het teruggegkyk, gevra “Hoekom nie?” en vandag lag sy in hulle gesigte.
Mense het vir Orania-kinders ook gesê dat hulle nie sal kan aanpas nie. Vandag maak Orania-kinders ‘n sukses van hulle lewens. Presteer hulle op universiteitsvlak. Kry hulle Golden Key-toekennings. Word hulle senior navorsers in groot firmas. Kry hulle agt onderskeidings in matriek. Volg hulle suksesvolle loopbane as ingenieurs. Is hulle kompeterend in wetenskap-, sport- en skaakkompetisies. Vandag is hulle ambassadeurs vir hulle taal en kultuur, of hulle nou aan Maties, Tukkies of by Potch studeer – Orania-kinders maak hulle merk. Hulle skop stof op. Hulle swem provinsiaal. Hulle stoei vir hulle provinsies. Van hulle werk vir ‘n jaar oorsee. Van hulle word op internasionale uitruilprogramme gekies. Hulle doen goed vir hulleself. 100% van die Orania-kinders (drie van hulle) wat in 2012 aan Tukkies gestudeer het, het op die universiteit se Studenteparlement gedien.
Hoekom? Want Orania leer haar kinders vroeg al om hulleself te handhaaf. Om na hulle eie regte om te sien. Om verantwoordelikheid vir hulle toekoms te neem. Dis hoe hulle grootgeword het. Dis wat hulle ken.
Orania is my liefling-dorpie. Orania is my avontuur en my rustigheid. Orania is my vesting. Orania is my droom.
Orania is nie net ‘n dorp nie, Orania is ‘n lewenswyse, dis ‘n mentaliteit. Dis ‘n toekoms. My toekoms. Jou toekoms. Orania is óns toekoms.
by Jaco Kleynhans | Jun 11, 2013 | Nuus |
Die voortdurende vraag na goedkoop arbeid is besig om in Europa, Noord-Amerika en natuurlik ook Suid-Afrika die spore van ‘n Westerse beskawing stadig maar seker dood te vee. Tydens ‘n besoek aan die VSA was dit opmerklik dat die hotelskoonmaker van die een of ander arm Sentraal-Amerikaanse land afkomstig was en die taxi-bestuurders van lande soos Pakistan en selfs Ethiopië.
In Europa word arbeid toenemend deur mense van Moslemlande en die Ooste verrig. Die Afrikaner het sy vermoë om sy eie lot te beheer juis weens die verslawing aan goedkoop nie-Afrikanerarbeid verloor. Saam met die Afrikaner se verlies aan selfbeskikking het Suid-Afrika se toenemende Afrikanisering en dus uitskuif van Westerse beginsels en lewenstyle gekom.
Arbeidsbehoeftes bring vandag in die Westerse wêreld groot demografiese veranderinge mee. Demografiese veranderinge het ‘n groot invloed op die stand van die Westerse beskawing omdat bekostigbare arbeid gewoonlik uit die Derde Wêreld afkomstig is. Teen 2050 sal minder as 50% van die VSA se bevolking wit wees. Die nuwe mengsel van inwoners van Afrika-, Oosterse-, Midde-Oosterse- en Suid-Amerikaanse afkoms skep stelselmatig ‘n nuwe soort beskawing wat sterk in kontras met die moderne Westerse beskawing staan. Die Amerikaanse skrywer Pat Buchanan het bereken dat ‘n meerderheid van Amerikaanse burgers teen 2050 van Derde Wêreldse afkoms sal wees. Reeds teen 2020 sal sterfes van Amerikaners van Europese afkoms geboortes verbysteek en sal die land se wit bevolking begin krimp. Vermenging met ander rasse word nie eens hierby ingereken nie. Tans is een uit elke tien huwelike in die VSA tussen persone van verskillende rasse.
In Europa, die wieg van die Westerse beskawing, is daar reeds ‘n afname in die wit bevolking te bespeur. Die geboortekoers in Wes-Europa het ook oor die afgelope paar jaar skerp afgeneem, met slegs immigrante uit die Derde Wêreld wat ‘n geboortekoers van bo die vervangingskoers handhaaf. Die Moslembevolking in Wes-Europa het die afgelope 10 jaar verdubbel en sal van nou tot 2015 weer verdubbel. In Brussels in België is die ses babaname wat tans die gewildste is Mohamed, Adam, Rayan, Ayoub, Mehdi, Amine en Hamza. Dieselfde gebeur dus in Europa as in die VSA: Die wit bevolking krimp weens lae geboortekoerse en vermenging met ander rasse, terwyl die getalle van burgers van Derde Wêreldlande skerp toeneem weens ‘n konstante invloei, asook hoë geboortekoerse.
Wat in Europa en die VSA gebeur, gebeur ook in die ou kolonies soos Australië, Nieu-Seeland, Kanada en natuurlik ook Suid-Afrika. Dit is egter nie net immigrasie en die geboortekoers wat die Westerse beskawing bedreig nie, maar ook Westerlinge se totale onvermoë om ons literatuur, filosofiese denkrigtings, kuns, argitektuur, geskiedenis, geloof en politieke raamwerke aan ‘n volgende geslag oor te dra. ‘n Studie onder Britse hoërskoolleerlinge het getoon dat skaars 30% van die leerlinge weet waar die Boere-oorlog plaasgevind het en slegs 16% weet wie was in bevel van die Britse troepe by Waterloo. Plaaslike studies onder Afrikanerleerlinge het ookal hul totale onkunde oor ons eie Afrikanergeskiedenis, literatuur en algemene denke, tradisies en gewoontes uitgewys.
Ek onthou goed die kommentaar van twee kinders wat saam met hul ouers in die ry agter ons gesit het tydens ‘n vertoning van die Ons vir Jou-musiekblyspel ‘n paar jaar gelede. Die kinders wou die heeltyd by hul ouers weet hoekom die ouers nog nooit vir hulle van die Boere-oorlog vertel het nie. Wat ‘n skande!
Die realiteit waarmee Orania vandag werk, is ‘n vervallende Westerse beskawing wat slegs gestuit kan word deur die gebruik van eie arbeid, ‘n hoër geboortekoers en die konstante gefokusde oordrag van ons kultuur aan ‘n volgende generasie. Orania is binne die Westerse beskawing uitstekend hiervoor gerat omdat ons reeds deur ons eie instellings, eie kultuurgeleenthede en vakansiedae ‘n platform vir die behoud van ons Westerse identiteit begin skep het.
Die huidige verval van die Westerse beskawing is nie iets nuut nie. In die sesde eeu tydens die vroeë Middeleeue was daar ook ‘n groot verval van die Westerse beskawing. Een van die redes vir dié verval was juis ook migrasie uit Oos-Europa en die sogenaamde ‘barbaarse invalle’. Tog is die Westerse kultuur in kloosters en ander plekke in stand gehou en kon dit later weer groei en tot hernude ontwikkeling van Wes-Europa aanleiding gee.
Die Weste is nie gedoem nie, maar die Westerse beskawing word wel ernstig bedreig. Orania se voorbeeld van die gebruik van eie arbeid en die skep van eie instellings is ‘n goeie begin. Ons sal egter nog baie meer moet doen om werklik ‘n noemenswaardige rol in die behoud van die Westerse identiteit te speel.
by Orania Beweging | Jun 3, 2013 | Nuus |
Die besoek van die afvaardiging van die Orania Beweging aan Suid-Tirool was om verskeie redes merkwaardig en besonders.
Alhoewel Suid-Tirool nie een van die 3 klassieke stamlande van die Afrikaners (Nederland, Frankryk en Duitsland) is nie, is dit ‘n streek met wie daar al ou bande bestaan. Wat Suid-Tirool anders maak as lande soos Frankryk, Nederland en Duitsland, wat al geslagte lank hul eie nasionale state het en hulle nie in die posisie van die Afrikaners as minderheid kan indink nie, is dat die klein volkie van sowat 600 000 mense ook in ‘n vryheidstryd gewikkel is en vergelykbare situasies as die Afrikaner moes deurmaak, maar wel intussen ‘n hoë vlak van selfbestuur bereik het.
Suid-Tirool is, soos die naam aandui, die suidelike deel van die streek Tirole. Tirole self, met die hoofstad Innsbruck, is in Oostenryk geleë, en Suid-Tirool is weens strategiese oorwegings en oorlog, sedert 1918 deel van Italië. Histories en kultureel is Tirole egter ‘n eenheid en bestaan daar ‘n strewe van bykans 100 jaar om alle Tirolers in een staat, of ten minste een outonome streek, te verenig.
Die historiese oorsprong van Tirole is juis in huidige Suid-Tirool geleë, in die dorp Tirol met die kasteel van die Tiroolse vorstegeslag. Verskeie hertoë het in die Middeleeue oor die gebied Tirole regeer, maar nadat die laaste hertogin Margarethe na ‘n ongelukkige huwelik met die Oostenrykse prins geen manlike nakomelinge gehad het nie, het die Oostenrykers oftewel die Habsburg Ryk, beheer oor Tirole in 1363 oorgeneem.
‘n Besonderse gebeurtenis in die geskiedenis van Tirole was toe in 1805 en daarna die vryheidsliewende Tiroolse boere onder leiding van Andreas Hofer met hulle beperkte middele weerstand teen Napoleon se verowering gebied het. Die episode kan goed vergelyk word met die Anglo-Boereoorlog amper 100 jaar later en Andreas Hofer as persoonlikheid was nie wesenlik anders as genls Koos de La Rey of Christiaan de Wet nie: sonder formele militêre opleiding het hy en sy boeretroepe ‘n wêreldmoondheid uitgedaag en merkwaardige suksesse behaal. Andreas Hofer is tot vandag toe ‘n volksheld wat oral in Tirole vereer word.
Die herinnering aan hulle eie heldagtige vryheidstryd het gemaak dat in die Anglo-Boereoorlog van 1899 tot 1902 aansienlike getalle Suid-Tirolers as vrywilligers aan die kant van die Boere geveg het. Trouens, dit was persentasiegewys die grootste kontingent van enige Duitssprekende streek.
Die Eerste Wêreldoorlog van 1914 tot 1918 was besonder negatief vir die Suid-Tirolers, want Oostenryk oftewel die Habsburgse Ryk waarvan Tirole deel was, het die oorlog saam met Duitsland verloor en Italië, wat die fronte gewissel het om deel van die oorwinnaars te wees, het Suid-Tirool as oorlogsbuit geëis, ongeag Italië se weglaatbare bydrae tot die oorwinning. Die rede was suiwer strategies van aard, omdat die Brenner-pas, belangrike toegang deur die Alpe van Middel-Europa na Italië, en sedert antieke tye ‘n roete van veroweraars, se beheer vir Italië van groot belang was. Daardeur is egter ‘n volk wat vir eeue lank saam in een streek was, middeldeur gesny.
Vanaf 1922, na die Fascistiese magsoorname deur Benito Mussolini, het die Suid-Tirolers besonder swaar gekry. Die Italiaanse maghebbers het alles gedoen om die beheer oor die nuut verworwe land permanent te maak. Die metodes laat baie dink aan die huidige pogings van verswelging, vervreemding en emigrasiedruk wat Afrikaners bedreig. Ten eerste is Duitse dorp- en straatname veritaliaans, byvoorbeeld het die hoofstad Bozen voortaan Bolzano geheet en Brixen het Bressanone geword.
Selfs die name van die Duitssprekende inwoners is veritaliaans, Franz het Francesco geword, Luis Luigi, ens. Ook skole, koerante en die administrasie was uitsluitlik Italiaans. Die Suid-Tirolers was vreemdelinge in hulle eie land, maar het hulle verset teen die veritaliaansing, byvoorbeeld deur ondergrondse skole in Duits.
Die Italiaanse Fasciste het dit egter nie daar gelaat nie en het groot getalle arm Italianers uit die suide in Suid-Tirool hervestig deur industrialisasie wat ongeskoolde werkers benodig het. Slegs Italianers is in die nuwe fabrieke aangestel. Toe ook dit nie ten volle suksesvol was nie en die Duitssprekendes veral in die plattelandse gebiede die getalsoorwig behou het (die stede, veral Bozen, het wel grotendeels Italiaans geword), het Mussolini en Hitler selfs ‘n plan bedink om alle Suid-Tirolers na Duitsland te verplaas. Die Suid-Tirolers het die keuse tussen twee euwels gehad: om of hulle heimat te verlaat en in een van die verowerde gebiede in Oos-Europa Duitse koloniste vir Hitler se besettingskemas te word of om as Italianers in Suid-Tirool aan te bly, met geen Duitse skole, kultuur ens. nie (en die moontlikheid van gedwonge hervestiging in Suid-Italië en daarmee saam verstrooiing). Die meerderheid het toe gekies om eerder Suid-Tirolers in die Duitse Ryk te wees as om in hulle stamland Italianers te moes word. Dit herinner aan die huidige toestand van Afrikaners, met uitsprake van sekere ministers dat Afrikaners die nuwe orde moet aanvaar en daarby aanpas en hulle mond moet hou, of andersins moet emigreer. Dit is beide slegte keuses en die enigste regte keuse, selfbeskikking, word nie eers genoem nie.
Gelukkig het na die Duits-Italiaanse neerlaag in die Tweede Wêreldoorlog die plan nie gerealiseer nie. Die eertydse Boeregeneraal Jan Smuts het die bydrae van die Suid-Tirolers tydens die Tweede Vryheidsoorlog onthou en het sy invloed as internasionaal erkende staatsman gebruik om vir die Suid-Tirolers kulturele outonomie binne Italië vas te skryf (verdrag van Parys) en om so te keer dat hulle heeltemal verswelg sou word. Die Italiaanse regering het die ooreenkoms egter geïgnoreer en die Suid-Tirolers moes hulle tot verskeie vorme van verset en politieke aksies wend om aandag op hulle probleem te vestig. Hulle politieke mag is verder bemoeilik omdat die huidige Suid-Tirool, waar die Duitssprekendes ‘n meerderheid gehad het, saamgegooi is met die grotendeels Italiaanssprekende provinsie Trient sodat die Duitssprekendes polities weer oorheers was.
‘n Vryheidstryd wat veral in die 1960’s gewelddadig geword het, met sabotasie deur die Duitssprekendes en hardhandige reaksie deur die Italianers, het gevolg. Die gewelddadige verset was egter nie al nie, die Duitssprekendes was polities verenig in een party, die Suid-Tiroolse Volksparty (SVP) onder leiding van Silvius Magnano (ten spyte van sy van geen Italianer nie). Een van die eise was dat die provinsie Trient en Suid-Tirool geskei moet word sodat die Duitssprekendes wel ‘n meerderheid in een provinsie sou wees. Op daardie stadium was hulle weens Italiaanse instroming slegs n rapsie bo 50% in Suid-Tirool, maar mettertyd, veral nadat die Duitse posisie beveilig was, het die instroming gestop en is die Duitssprekendes weens groter natuurlike aanwas intussen weer sowat 70% in Suid-Tirool.
Die toestand van geweld in die 1960s was onhoudbaar en Italië het besef dat hulle ‘n politieke oplossing moes soek. Onder bemiddeling van Oostenryk, wat opgekom het vir sy volksgenote in Suid-Tirool, is ‘n volledige outonomieooreenkoms onderhandel wat stapsgewys van 1972 tot 1992 geïmplementeer is. Dit het onder meer die skepping van die outonome provinsie Suid-Tirool met ‘n eie parlement in die hoofstad Bozen behels, asook taalgelykheid en absolute tweetaligheid in alles en besetting van alle staatsposte volgens die bevolkingsamestelling tussen Duits- en Italiaanssprekendes op grondvlak (dus in elke dorp anders, wat meebring dat die Italiaanse minderheid ook gebiede soos die hoofstad Bozen het waar hulle regeer).
Die SVP met die lang regerende Landeshauptmann (vergelykbaar met ‘n premier) Luis Durnwalder beheer al vir dekades die politieke toneel en mnr Durnwalder, wat ons afvaardiging ontmoet het, beskou die huidige outonomiemodel as die ideale toedrag van sake en verwys op ekonomiese voorspoed en goeie verhoudinge tussen die taalgroepe in sy provinsie.
Hier bestaan ook parallelle met die geskiedenis van die Afrikaner: die SVP het, soos die NP van ouds, feitlik alle Afrikaners verenig en hulle belange behartig en druk sy stempel op die land af. Die NP se ideaal was Afrikaner-beheer met inagname van die Engelssprekendes, wat tot die tweetalige Suid-Afrika en betrekking van die Engelssprekendes by die administrasie gelei het.
Soos ook onder Afrikaners destyds, is daar meer uitgesproke partye van die Duitssprekendes soos die Suid-Tiroolse Vryheid en die Vryheidsparty, wat ons ook ontmoet het, en wat outonomie nie as die einddoel beskou nie, maar na meer selfbeskikking strewe, wat ook die opsie van onafhanklikheid of aansluiting by Oostenryk bevat. Hulle verwys na die konsep van groeiende selfbeskikking en na strewe van ander minderheidsvolke soos Skotte en Katalane na volledige onafhanklikheid binne die Europese Unie. Daarom beywer hulle hulleself vir ‘n referendum waar die bevolking self die toekoms moet bepaal. Hulle wil egter die Italiaanse minderheid akkommodeer en wys daarop dat meer en meer Italiaanssprekendes hulle eerder met Suid-Tirool as met Italië vereenselwig, ook weens Suid-Tirool se ekonomiese voorspoed en politieke stabiliteit (heel anders as in Italië).
As ‘n mens die Suid-Tiroolse geskiedenis bestudeer is die parallelle met die Afrikaners ooglopend en gee dit ons hoop. Die Suid-Tirolers was al in hulle geskiedenis moedeloos en teen die grond, maar is nou voorspoedig en beskik oor ‘n eie gebied. Hulle het deur ‘n evolusionêre proses, met behulp van interne en eksterne politieke druk, betogings en verset, kulturele handhawing en onderhandeling hulle doel grootliks bereik en die pad vorentoe lyk nog meer belowend.
Die Afrikaners mag tans voel dat alles verby is, maar in die tydperk tussen die twee Wêreldoorloë het dit vir Suid-Tirolers ook so gevoel. Hulle wil om te oorleef was egter sterker. Mag dit vir ons ‘n inspirasie wees.
Nuutste Opmerkings