“Wat’s in ‘n naam?” is taalkundig gesproke ‘n kostelik dubbelsinnige frase. Enersyds is dit ‘n ooglopende anglisisme, te meer omdat dit William Shakespeare se insig oproep dat ‘n roos ewe lekker sal ruik, wat jy dit ookal noem. Andersyds is dit ‘n onteenseglike aanduiding dat Engels ‘n Germaanse taal is – náby familie van Afrikaans.
Dit is egter nie my bedoeling om lesers met taalkundige kwessies besig te hou nie, maar eerder met die inhoud van die frase en wel met betrekking tot die drieledigheid van ons eie vereniging se naam en die geskiedenis daarvan. Ons grondwet bepaal dat ons vereniging die Afrikanervryheidstigting heet, dat dit na Vryheidstigting verkort kan word en dat dit kan handel as die Orania Beweging. Maar waarom is dit so en wat beteken dit? Die vrae regverdig ‘n hele boek, maar kom ons begin deur ‘n paar kort gedagtes daaroor te deel.
Eerstens is die Afrikanervryheidstigting die naam waaronder ons vereniging in 1987 gestig is en wat nou nog onveranderd bly staan. Dit is as navorsingsinstelling opgerig en het ondersoeke na die verkieslikste volkstaatgebied vir Afrikaners geloods. Sy ondersoeke het die westelike deel van Suid-Afrika en aanvanklik selfs die suidelike deel van Namibië as demografies haalbaar uitgewys en hom op die pad daarheen geplaas.
Hoewel die meeste Afrikaners dit aanvanklik as ‘n té geringe aanspraak beskou het, het die politieke omwenteling wat daarna plaasgevind het en die gevolge daarvan, hierdie insig nog net bevestig. Om die teoretiese plan prakties in werking te stel is die aanvanklike stigting gedurende die vroeë negentigerjare in ‘n ledevereniging omskep – die een waaraan ons almal nou behoort.
Die afkorting wat destyds gebruik is, was natuurlik AVSTIG, ‘n akroniem wat by die gedagte van sesessie/afstigting van Suid-Afrika aangesluit het en aan ‘n redelik militante houding onder groot getalle behoudende Afrikaners jeens die moontlikheid van ‘n swart meerderheidsregering uitdrukking gegee het. Dit is eintlik nie verbasend dat die naam dikwels met ‘n -f- in plaas van ‘n -v- gespel is nie.
Ten spyte daarvan dat talle Afrikaners gemeen het dat ons op te min aanspraak maak, het dit gou geblyk dat die eise wat werklike afstigting sou stel, vir hulle heeltemal te hoog was en dat hulle liewer onder die nuwe meerderheidsregering in ‘n onverdeelde Suid-Afrika sou inval. Daarmee is AVSTIG as afkorting en handelsnaam in werklikheid agterhaal.
Dit is die rede waarom ons in 2001 besluit het om ons grondwet so te wysig dat ons die naam enersyds net tot Vryheidstigting afkort en anderyds ‘n handelsnaam kies wat nie na ‘n afgeleide en ietwat abstrakte aspek soos een moontlike prosedure van staatstigting verwys nie, maar na die konkrete werklikheid van ‘n funksionerende gemeenskap wat met die oog op selfbeskikking in ‘n volkstaat gevestig is.
Ons het op Orania Beweging besluit omdat dit nie net na Orania as onbetwisbare werklikheid verwys nie, maar ook na die beweging wat daardeur en daarrondom besig is om tot stand te kom. Beide die konkrete werklikheid as die idealistiese strewe is dus daarin vervat.
Maar wat het dit met Shakespeare se roos te doen? Dalk kan mens dit só stel: dat dieselfde soet geur wat vir sommige van die woord “vryheid” uitgaan, vir ander van die naam “Orania” uitgaan. Party mense put hulle inspirasie uit die abstrakte begrip wat hulle in vervulling wil sien gaan, uit die beroep op en strewe na vryheid. Vir hulle is “vryheid” nie ‘n blote konsep nie, dit is ‘n lewende simbool terwyl “Orania” dalk min of meer net ‘n blote plek is. Ander put hulle inspirasie uit die werklikheid van mense wat, sover dit tans moontlik is, reeds hulle vryheid beoefen en dit langs dié weg wil vestig en uitbrei. Vir hulle is “Orania” ‘n lewende simbool en wegwyser, ‘n woord swanger aan betekenis, terwyl “vryheid” dalk ‘n oorgebruikte woord uit ‘n vorige era is.
Ek loop beide hierdie vertolkings raak in die soms subtiele, soms bombastiese voorkeure van ons lede en ondersteuners. Onder ander omstandighede het “vryheid” en “republiek” reg langs mekaar in ons mense se emosionele register kom lê. In ons tyd sal dit toenemend van “vryheid” en “Orania” ook waar wees. Ek glo nie ons moet tussen die twee simbole probeer kies nie; ons kan met gemak en sukses die Vryheidstigting wees wat ook as die Orania Beweging optree.
“Ons het op Orania Beweging besluit omdat dit nie net na Orania as onbetwisbare werklikheid verwys nie, maar ook na die beweging wat daardeur en daarrondom besig is om tot stand te kom. Beide die konkrete werklikheid as die idealistiese strewe is dus daarin vervat.”
Hierdie is vir my baie mooi. Ek stel nie regtig in enige van die huidige politieke partye in SA belang nie, maar as iemand my vra wat my politieke standpunt is, dan sal ek sê Orania Beweging.
Willem. As meer van ons mense maar jou houding kan deel! Maar ons vorder en sal bly vorder, want ons droom is onstuitbaar. Dankie vir jou bydrae.
Baie nuwe ondersteuners en lede is nie altyd bewus van hul organisasie se geskiedenis en hoe hy ontwikkel het nie. Dankie vir hierdie bydrae want dit plaas dinge in perspektief!
Hierdie kennis skep beslis trots by lede en kweek meer belangstelling by diegene wat oningelig is. ‘n Organisasie wat werk met idealisme, maar ook die veranderlike realiteite van sy omgewing, kan nie genoeg herbevestig waarvoor hy staan nie.
In ons geval bly die ideaal van ‘n eie onafhanklike republiek onveranderd maar ons moet rekening hou met die veranderlike omstandighede/realiteite waarin ons hierdie doelwit moet bereik.
As ons nie bereid is om die realiteit van die omgewing waarin ons ons ideaal moet verwesenlik te besef nie, dan gaan ons stagneer en kwyn. Dis seker die grootste verskil tussen Orania Beweging – ‘n idealisties progressiewe organisasie wat nuwe realiteite skep maar ook eksterne realiteite aanvaar – en ander organisasies wat hulself beperk tot die swart-en-wit wereld van reaksionere politiek.
Wens net meer mense kan bietjie moeite doen om sulke artikels te lees!
Dag Carel,
Betreffende hierdie skrywe van jou, kan ek waarskynlik in die Avstig-kategorie geplaas word – dit is nou Afstig met n “f”. Ek het onlangs tot die besef gekom dat Orania se bure (boere in die onmiddelike omgewing) maar lugtig is vir die idee van selfwerksaamheid en op grond daarvan het ek enkele vrae/voorstelle/kritiek op twee voorafgaande “blogs” gemaak. Ek sal dit waardeer indien jy my op my kommentare op die Blogs rakende “Die diplomasie van Orania” asook “Toepaslike denkrigtings in die ekonomie” sommer hier kan antwoord. Hierby wil ek ook voeg die volgende vrae. Hoe gaan Orania verby die Karoo Skalie gas eksplorasie en die SKA antenna inisitief kom om sy grondgebied tot by die see uit te brei? Hoe ernstig is Orania werklik om n volkstaat tot stand te bring? Indien wel, praat ons van n stadstaat met Orania as enigste dorp daarin? Of, n volkstaat wat meer as een dorp insluit en n aansienlik groter gebied omvat? Geniet die kwessie van sessesie of n onafhanklike Afrikaner Republiek werklik indringende aandag by die Orania Beweging? Dit is duidelik dat Orania n wenperd is in vele opsigte, ek wil net graag weet waarheen hierdie perd op pad is en wat en waar die einddoel is.
Philip,
Dit is sekerlik alles belangrike vrae wat jy vra. Carel is tans in die Wes-Kaap besig met ‘n belangrike studiestuk wat hy oor NP van Wyk Louw voorberei. Hy sal seker een of ander tyd op jou skrywe antwoord.
Wat ek net kan sê is dat ons sekerlik groot droom, maar dat ons daagliks realisties is met ons uitbreiding. Dit help nie ons bly droom oor ‘n groot grondgebied terwyl ons nie beginsels en stelsels en selfs net genoeg mense in Orania kan vestig nie. Dit is dus tans ons fokus, maar dit beteken nie ons wil nie baie meer hê nie!
Verder probeer ons ook nie te veel tyd te spandeer aan presies hoe ons oor dekades van nou gaan lyk nie, omdat dit kosbare energie opneem. Die taak is tans groot en indien ons nou groter deurbrake bereik sal ons drome net vinniger soveel nader kom!
Insiggewende artikel. Mens kan dit seker ook sien as ‘n Bevrydings projek diep gewortel in die verlangende Heimat hart van ‘n Boervolk, Selfbeskikking en Ontwikkeling met Internasionale erkenning as promoverende stukrag.
Ek is reeds ‘n geruime tyd ‘n lid van die Orania Beweging, maar behalwe vir finansiele bydraes, het ek nie regtig deelgeneem aan die ander bedrywighede van die organisasie nie. Ek het nou vroeg afgetree uit ‘n groot organisasie wat op die JEB gelys is en het die afgelope 3 maande baie tyd gehad om rustig te dink en ontwikelinge in Suid Afrika dop te hou. Dit is waar dat ons Afrikaners, wat gemaklik gelewe het onder die nuwe bedeling, nie juis aan Orania gedink het as die “Israel” van die Afrikaners nie want ons was maar net te tuis in die nuwe Suid Afrika. Ek dink egter baie terug aan die tyd toe ek op ‘n plaas in die Noord Kaap grootgeword het en hoe drasties dinge verander het! Wat nou vir my belangrik is om ‘n plek te vind waar ek en my vrou ons kultuur, Godsdiens, geskiedenis ens voluit kan uitlewe sonder om ander volke in hierdie land te na te kom op enige wyse. Ek woon steeds in Johannesburg maar voel daagliks hoe die omgewing om my kleiner en kleiner word sodat ek half benoud word. As ek na Orania kyk, is ek seker nie ver uit as ek meen dat werkgeleenthede, besigheidsgeleenthede, leefarea ens slegs vinnig genoeg sal uitbrei indien voldoende finansies geredelik beskikbaar sou wees. Ek vermoed dat daar seker voldoende hande vir die arbeid sou wees indien projekte wel van stapel gestuur kon word om bogenoemde ‘n werklikheid te maak. Die plig om die hewige taak aan te pak rus seker tans op Jaco Kleynhans en sy beweging, maar dit kan sekerlik nie regverdig wees om aan die kantlyn te staan en verwikkelinge waar te neem as ons werklik ondersteuners is van die idee van selfbeskiking? ‘n Groot uitdaging sal sekerlik ook wees om die persepsie van Orania by die algemene publiek te verander omdat daat steeds by baie geglo word dat Orania en sy mense terug wil keer na Apartheid. Dit is sekerlik nie waar nie, en daardie boodskap moet uitgedra word.
Ek stem met dit alles saam! Ons het ‘n groot taak en te min hande, maar ons begin vinniger, meer reg te kry!
Johan , volgens ‘n artikel uit ‘n baie ou Voorgrond wat ek anderdag op die internet opgespoor het, het my laat nadink oor die pas van ontwikkeling in Oranie, al is dit vinnig . Hoekom nie nog vinniger? Volgens die artikel word besluite bv verkiesing van dorpsbestuur, en ander gemeenskaps besluite deur stigters lede en hulle erfgename, met ‘n 80% meerderheid tussen hulle besluit. Indien dit so is maak dit effektief, ‘n adelstand, met ‘n konings gesin van die stigterslede en hulle erfgename, en al die latere beleggers die gepeupel of bywoners op die adelstand se grond.
Ek glo so ‘n sisteem indien dit waar is ‘n stok in die wiel vir Orania se snelle groei sal wees. Daar is beter maniere om Orania stigters se oorspronklike visie te bewaar, en hulle te vergoed vir die aanvanklike finansiele risiko .wat nie selfstandige proffessionele Afrikaner wat wil help met die ontwikkeling van die visie, ‘n bywoner sal maak nie.
Orania is vryheid,is dit so. of is dit waar
Jaco
Ek is in JHB tans,en ek het nie genoeg hande om jou te kan se van mense wat moeg is vir omstandighede nie.Orania klink soos n “Paradys” vir ons volk,en ek glo dit gaan kan wees,maar soos Johan Kruger gese het,die opregte mense van ons volk moet betrokke raak sodat ons weer ons vryheid kan he en in vrede gelaat kan word.As ons voor ouers hierdie land kon bou,is ek oortuig dat ons dit ook kan doen,mits almal saam werk en staan!!!Mense sien nog nie regtig orania raak nie,want dis nog klein,maar hou dop,wanneer die bal mooi aan die rol is,sal julle voorblad maak in hierdie land!!Moet nooit moed opgee nie,dit wat tans in Orania gebeur is Geseend!!!!
groete
Is Orania, werklike vryheid? of is daar waarheid in die voorgrond artikel dat die stigters lede, en of hulle erfgename , met ‘n 80% meerderheid alle besluite maak. Dus die adel stand is , konings gesin , wat skuil agter wetlike voorkeur aandele opsie. Die beleggers daarna, is net die stemlose gepeupel of bywoners op die stigters lede se grond. Is daar dalk waarheid in die artikel? Dat die andersins effektiewe dorpsbestuur die vraag, of die artikel in Orania se Voorgrond die waarheid is, my versoek vir stem regte inligting ignoreer?
Danie Smit, gaan bly 2 dae in Orania dan praat jy weer !
Ek wil iets vra. Dalk is dit nie die regte plek nie. Ek kyk nou nuus en blf is daar op. Hulle se orania is volgende swart moet daar in kom. Het hulle enige voet om op te staan om orania tot nuut te maak. Antwoord mu asb. Ek wil so graag daar gaan bly om uit die moeilikheid hier te kom. Maar ek worry nou. Blf wil orania tot nuut maak. Antwoord mu asb. Dankie
Goeie dag meneer. Orania sou nooit tot stand gekom het as ons gewag het vir toestemming van ander nie. Dit is ‘n plek vir Afrikaners en deur Afrikaners gebou, juis met eie arbeid om nie weer met ‘n situasie te sit dat gegriefde “goedkoop arbeid” betoog en verniel. Ons bestaan al vir 28 jaar en alles is volgens die wet gedoen. Ons bestaansreg hang nie van ‘n ongetoetse splintergroep soos die BLF af nie. Hulle kan maar dreig, ons is gereed as hulle wel hier opdaag, maar ek twyfel. Dit sal vir hulle ‘n redelike logistieke operasie beteken. Ons het al honderde soortgelyke dreigemente gekry en daar het niks van gekom nie. Orania is egter nie ‘n plek om weg te kruip nie, maar om ‘n nuwe toekoms te bou as trotse Afrikaner. Ons verwelkom almal wat dit saam met ons doen.