Selfbeskikking 2: Vorme van Selfbeskikking

deur dr Wynand Boshoff

Oorsig: Vorme van selfbeskikking

Prof. Deon Geldenhuys maak onderskeid tussen:
• Funksionele outonomie: ‘n gemeenskap wat planne maak om aan sy behoeftes te voldoen en selfbemagtigende besluite neem. Opleiding, maatskaplike hulp, beskerming ensovoorts word voorsien, sonder om enigeen se toestemming te vra.
• Regeerkundige outonomie is wanneer ooreenkomste met die regering aangegaan word, ter gedeeltelike vervulling van sekere regeringsfunksies. Dit is funksionele outonomie wat formeel erken word. Miskien is skole wat doeltreffend deur Sloolbeheerliggame bedryf word, die algemeenste voorbeeld.
• Territoriale outonomie is wanneer ‘n bepaalde gebied, ongeag die grootte, outonome funksies opneem. Hier is Orania die beste voorbeeld waar ‘n klein nedersetting die visie het om van dorp na stad te groei en stelselmatig in daardie rigting beweeg. Outonomie word gevestig deur funksies op te neem; nie slegs munisipale funksies nie, maar ook aspekte van regspraak, beveiliging en monetêre beleid.
• Kulturele outonomie word wêreldwyd redelik algemeen deur nasionale minderhede opgeëis. Dit bied aan ‘n minderheid deur middel van ‘n ooreengekome struktuur die reg om minstens oor taal, kultuur en onderwys beheer te neem, ongeag waar die minderheid oor die land verspreid is. Dit is die soort selfbeskikking waarvoor uitdruklik in artikel 235 voorsiening gemaak word, maar verrassend genoeg, benut Afrikaners dit tot op datum nog nie.

Selfbeskikking is dus nie “alles of niks” nie. Trouens, selfbeskikking groei van die meer elementêre vorme daarvan, na die meer omvattende.

Regeerkundige outonomie kan nie verwerf word sonder funksionele outonomie om te erken nie. Territoriale outonomie kan nie erken word as dit nie reeds die werklikheid is nie. Kulturele outonomie kan nie erken word sonder die instellings wat kulturele funksies beoefen nie.

Somtyds wil gemeenskappe dit wat hulle selfstandig doen, onopvallend hou. Daarom bied hulle dit as die teenoorgestelde van selfbeskikking (of outonomie) aan, naamlik suiwer private keuses. Die keuse van skool, byvoorbeeld, is ten diepste ’n politieke keuse. Tog word die taal van die markplein gebruik om dit te verduidelik.

Die strategie hou dalk onwelkome aandag weg, maar dit verlaag ook die plafon bo wat bereik kan word. Deurslaggewende keuses oor inhoud en eksaminering kan deel van die outonome reg op onderwys wees, maar slegs as iemand daarop aandring.

Terwyl mens op die hoogste moontlike vlak van selfbeskikking mik, moet die elementêre vlakke nie buite rekening gelaat word nie. Wie die oefenveld minag, verloor die wedstryd.

Die menings van skrywers weerspieël nie noodwendig die mening van die Orania Beweging nie.

Van loopgraaf tot hoë grond

deur Andre Pretorius

Die term “morele hoë grond” kan gedefinieer word as ’n posisie wat verkry is as gevolg van die aanhoudende behoud van ’n universele standaard van goedheid of regverdigheid.

In die praktyk gee “morele hoë grond” ’n persoon of instansie die perspektief om ’n kritiese ontleding te maak van ’n saak en dan stand daarteen of daarvoor in te neem. Die “morele hoë grond” gee dus teoreties die persoon meer reg om krities na ’n saak te verwys. Dit word dan gebruik om simpatie en ondersteuning van die wye samelewing te verwerf in jou saak.

Vir meer as 25 jaar gebruik die regerende ANC Apartheid as ’n wapen om die morele hoë grond te behou. Dit lyk egter of hulle besig is om hulle greep daarop te verloor. So gryp hulle na enige nuwe tendens: Black Lives Matter, sogenaamde ‘rassisme’, die Covid-19 krisis en meer om hulle greep te probeer versterk.

Van hulle oorsprong vroeg in die 20ste eeu tot 1994 was die ANC altyd gesien as ’n terreur organisasie. Die siening is ondersteun deur hul aktiwiteite in daardie tydperk.

Hulle oorname van die staat is vergemaklik deur ’n probleem van uiterstes wat reeds deur NP van Wyk Louw in die ou bedeling aangespreek en uitgewys is. Carel Boshoff het daarop uitgebrei in die Van Wyk Louw gedenklesing* wat hy gelewer het op 18 Junie 2020. Die samestelling van die Afrikaner se regeringsisteem was van so aard dat alle mag in een basis gekonsentreerd was. Indien hierdie basis sou wankel, sou die mag verloor word.

Deur hierdie probleem van uiterstes uit te buit kon die ANC beide die tuiste sowel as die mag van die Afrikaner wroeg. So is die Afrikaner van alle mag ontneem.

Na 1994 moes die ANC ’n nuwe blaadjie voorhou, maar die ink van die verlede slaan tot vandag toe nog telkemale deur.  ’n Onwilligheid om morele stand in te neem teen moord, diefstal of rassisme teen een deel van die bevolking is ’n kenmerk. Enige soortgelyke onheile teenoor ’n ander deel van die bevolking word hewig gekritiseer. Hierdie is liewer ’n aanduiding van onsekere grond as hoë grond. Die ANC glo dat hulle steeds die morele hoë grond en dus die reg om alle wit Suid-Afrikaners (insluitende die Afrikaner) te kritiseer, het.

Dit kan dui daarop dat die ANC moreel verward is, of ’n tipe selektiewe moraliteit toepas. Daar is geen vaste objektiewe outoriteit waarmee moraliteit gemeet word nie, maar inderdaad ’n subjektiewe, wisselende outoriteit wat deur die regering gereguleer word. Hierdie stand van sake pas natuurlik perfek by die postmoderne, sosialistiese wêrelduitkyk wat die regering probeer afdwing. Dit is egter ook terselfdertyd weersprekend.

Ons kry dus dat grond vanaf een groep geneem kan word, maar nie vanaf ’n ander groep nie.

Moord op een groep kan geduld word, maar nie op ’n ander groep nie.

Nou in die grendelstaat is finansiële hulp aan een groep toegestaan, maar nie aan ’n ander groep nie.

Ekonomiese hulp word gebied aan een groep besighede, maar nie aan ’n ander groep besighede nie.

Van die een groep word verwag om finansieel by te dra, maar nie van die ander groep nie      – hulle eis en ontvang net.

Aan die een kant verkondig die regering sosialisme en kommunisme as voordeel vir almal en aan die ander kant eksklusiwiteit vir sekere groepe.

Ons het dit ook onlangs gesien toe Orania weer in die soeklig was as gevolg van Lesufi se uitlatings: Ander groepe (Bafokeng koningkryk, Zulu koningkryk) het ’n reg tot selfbeskikking op grond van kultuur en taal, maar die Afrikaner nie. Van ons word verwag om te diversifiseer en saam te smelt met die rëenboognasie ideologie.

Hierdie selektiewe, wisselende uitkyke verhinder dus die ANC om die ware morele hoë grond in te neem. Hulle beklee ’n posisie van vals hoe grond. Hoe kan die regering sogenaamde “land diefstal” in die verlede kritiseer, as hulle self staatsfondse steel? Hoe kan hulle die moordsyfer aanspreek as hulle self in die verlede moordenaars was en steeds moord op ’n deel van die bevolking goedkeur? Hoe kan hulle aandring op eerlikheid as hulle self oneerlik optree? Dieselfde agenda word steeds bevorder al word dit al hoe duideliker dat hulle hele sisteem en wêrelduitkyk weersprekend is.

Die vraag is: Kan die Afrikaner uit die loopgrawe die vals morele hoe grond bestorm? Die antwoord laat my dink aan die slag van Majuba – dit kan gedoen word. Die ANC is besig om deur die vals morele hoe grond en wisselvallige standaarde die loopgrawe van die Afrikaner voller te dwing. Met die Allerhoogste se hulp het ons oorloë oorleef, konsentrasiekampe oorleef, samesmelting met oorweldigende massas oorleef en ’n groot uittog van ons eie mense na ander wêrelddele oorleef. Geskiedkundig het die Afrikaner gewys dat hy kan oorleef en oorkom.

Hoe kan ons dit vandag vermag? Carel Boshoff glo ons kan dit doen deur die Afrikaner se tuiste sowel as magsbasis te konsolideer. So kan ’n tuiste dan te weeg gebring word deur die Afrikaner bevolking te konsentreer in ’n geografiese gebied. Selfwerksaamheid kan as ’n voertuig gebruik word om die konsentrasiedigtheid te behou. Ons eie stemme en die Afrikaner se selfbeskikkingspoging sal versterk word.

Die Afrikaner kan weer mag hê deur ons eie instellings te ontwikkel en uit te brei, soos Joost Strydom onlangs in sy artikel Instellings bepaal instellings** verduidelik. Instellings sal uiteindelik die hartklop van hierdie selfbeskikking wees.

Daar is hoop vir die Afrikaner. Hoop geplant in die geloof en natgelei met selfbeskikking.

*Facebook: Die Vryheidstigting  – Die Derde Afrikaner – 18 Junie 2020

**Orania beweging: Instellings bepaal instellings  – Joost Strydom – 09 Junie 2020

Die menings van skrywers weerspieël nie noodwendig die mening van die Orania Beweging nie.

Selfbeskikking 1: Selfstandigheid in groepsverband

deur dr Wynand Boshoff

Selfbeskikking: Selfstandigheid in groepsverband

Mens hoor soms die aanspraak: “My plaas is my volkstaat!” of “Ek het selfbeskikking, want ek gebruik boorgatwater, sonkrag en ek het my eie besigheid”.

Dit is baie goed, maar die eintlike beskrywing daarvoor is selfstandigheid – wanneer mens binne redelike perke – self jou lot kan bepaal.

’n Bekende skrywer oor persoonlike finansies skryf dat mens rykdom nie bepaal deur hoeveel besittings jy het nie, maar hoe lank jy kan aangaan as jy vandag ophou salaris trek.

Dit illustreer die punt: Selfstandigheid is ’n persoonlike saak; en selfbeskikking is selfstandigheid binne groepsverband.

’n Tuisskoolgesin is selfstandig. ’n Gemeenskapskool is selfbeskikking.
’n Goed beskermde erf is selfstandig. ’n Buurtwag is selfbeskikking.
“Off the grid” is selfstandig. ’n Dorp met sy eie kragnetwerk is selfbeskikking.
Rykdom bring selfstandigheid. Om belasting te hef en te bestee is selfbeskikking.

Selfstandige mense kan makliker deel word van ’n gemeenskap wat selfbeskikking beoefen. Iemand wat moet wag vir ’n pos wat oopgaan, vind dit moeiliker. As selfbeskikking ’n huis is, is selfstandige gesinne boublokke daarvan. Onselfstandige gesinne ook, dis net moeiliker om met hulle te bou.

Selfbeskikking het ’n politieke faset, wat selfstandigheid nie noodwendig het nie. Die Griekse woord waarvan politiek afgelei is, beteken “van, vir, of met betrekking tot die stad (polis)”. Met ander woorde, dit gaan oor wat openbaar of gemeenskaplik is, in teenstelling met dit wat privaat is.

Die deelnemers aan ’n gemeenskapskool dink heel moontlik nie dat hulle met selfbeskikking besig is nie; net dat hulle saam aan hulle kinders se toekoms werk. Daarom sal hulle soms heftig aanspraak maak dat “politiek geen rol in die skool te speel het nie”.

Tot die skool op een of ander punt teen die onderwysdepartement te staan kom; wanneer ander se politieke denke afgedwing word. Onwillekeurig hunker mens dan na politieke mag; oftewel, die vryheid om te handel.

Dit is duidelik dat selfbeskikking strek van die plaaslike buurtwag tot ’n onafhanklike staat. Watter mate van selfbeskikking mens wil uitoefen en watter mate mens kan, hang van baie dinge af. Volgende bring ons ’n dowwe beeld van selfbeskikking in fokus, deur na vorme daarvan te kyk.

Die menings van skrywers weerspieël nie noodwendig die mening van die Orania Beweging nie.

‘n Betrokke gemeenskap

deur Karin Kemp

Gemeenskapsbetrokkenheid – Wat ‘n vreemde, dog beskrywende woord.

In ‘n veelsydige, vooruitstrewende en vinnig groeiende dorp soos Orania kan jy so eensaam of so betrokke wees as wat jý kies om te wees. Hier is baie organisasies en instansies waarby jy buite jou werksure betrokke kan raak en wat jou tyd en aandag in beslag sal neem. Vrywilligers, veral die wat ‘n passie vir en/of ervaring in ‘n betrokke saak het, is altyd ‘n bate in ’n gemeenskap.

Radio Orania is ’n gemeenskapsradiostasie wat totaal afhanklik is van vrywillige bydraes en daar is vele fasette waarby jy jou gewig kan ingooi, byvoorbeeld klankregie, stemopnames, boekvoorlesings, die samestelling van programme, as nuusleser of omroeper of aanbieder.

Werf lede vir die Orania Beweging: Daar heers ‘n wanpersepsie dat slegs Orania-uitwoners ingeskrewe lede van die Beweging hoef te wees. Nee, inteendeel behoort elke liewe inwoner lid van hierdie organisasie te wees. Dit kos jou so min as R50 per maand, selfs vir ’n gesinslidmaatskap. Moenie dink jy hoor en sien alles wat in ons dorp gebeur net omdat jy hier bly nie. Die korrespondensie wat na lede van die Beweging uitgaan is van onskatbare waarde ook vir inwoners.

Raak betrokke by oriëntering. Alle nuwe Oraniërs moet oriëntering ondergaan om hul meer van ons dorp en gemeenskap te leer en hul voor te berei daarop om ware Oraniërs te word, en nie sommer net inwoners van ‘n nuwe dorp te wees nie. Jy kan teekoppies regsit of stoele uitpak en nuwe Oraniërs laat welkom voel.

Daar is altyd, oral, iets waarmee jy kan help.

Ons Veiligheidsdienste het altyd vrywilligers nodig om patrollie te ry om ons gemeenskap veilig te hou. Net so het Orania Helpmekaar en Orania Dieresorg weldoeners en hande nodig.

Daar is ‘n staaltjie van ‘n man wat Orania binnekom en vir ‘n inwoner vra hoe dit is om hier te bly. Die Oraniër vra hom toe hoe was die vorige dorp waar hy gebly het. ”Aaklig’ sê die man en lys ‘n rits negatiewe aspekte oor sy vorige blyplek.

‘Noujatoe,’ sê die Oraniër, ‘dan gaan dit hier ook vir jou so wees.’ Dieselfde staaltjie vertel van ‘n nuwe intrekker wie se reaksie op dieselfde vraag, weer besonder positief was. Vanselfsprekend kry hy toe dieselfde antwoord, dat dit vir hom hier ook so gaan wees. Die slag, met ‘n glimlag en ‘n handdruk van die Oraniër af. ‘n Plek is wat jý daarvan maak.

As jy met erns kom om ‘n besigheid hier te vestig wat al jou tyd en aandag gaan verg, verstaan en respekteer ’n mens dat jy dalk kies om jouself vir eers van alle buitemuurse aktiwiteite weerhou. Nuwe intrekkers moet natuurlik ook eers uitpak en aanpas en hul administratiewe sake in orde kry. Maar om net te werk en nooit te ontspan nie, is ook nie gesond nie. Soos die Engelse sê: “All work and no play…”

Begin eenvoudig: gaan stap byvoorbeeld laatmiddag deur die dorp – deels as verkenningsoefening en deels om baie nodige sonlig, vars lug en oefening te kry. Jy kan vir geselligheid by ander stappers aansluit.

Dit is ook waar dat ’n mens só vinnig by soveel verskillende goed betrokke kan raak (ek het al die term ‘ingesluk’ gehoor) dat jy later nie meer weet of jy kom of gaan, of waar om te vat en waar om te los nie. ’n Nuttige wenk is om elke maand net een ding tot jou roetine by te voeg sodat jy betyds kan keer as jou gesinslewe of huistake onder jou gemeenskapsbetrokkenheid begin ly.

Daar is natuurlik seisoengebonde aktiwiteite en sportgeleenthede of Ad Hoc geleenthede soos projekte of feeste, pekanneut- (en ander) oeste en fondsinsamelingsgeleenthede waartoe jy jouself dus nie elke maand, week of dag toe hoef te verbind nie maar waar jou betrokkenheid ook geweldig waardeer sal word. Jy kan dit selfs ‘n jaarlikse instelling maak.

Besoekers staan dikwels verstom oor wat hier alles aangaan en hoe baie hier is om te doen. ‘Maar wat is hier alles om te doen vir die jongklomp?’ is hulle lief om te vra.

Daai ouens en meisies wat pas klaar is met skool en hul nuutgevonde vryheid moet ontdek en leer bestuur? Of, dié jongwerkendes wat pas klaar studeer het maar regtig presies net dit gedoen het: studeer. Dus nié in klubs rondgehang, gaan fliek, gaan dans, gaan kuier het en hul naskoolse vryheid nog nie eintlik benut het nie.

Hier is my antwoord: Ja, hulle kan hier ook gaan fliek en gaan uiteet en in ‘n kroeg gaan kuier of by vriende se huis gaan braai. Hier word ook vertonings en konserte en musiekuitvoerings gehou. Hier kom tree ook bekendes op. Hier word ook feeste en kermisse gereël en konserte gehou. Hier heers ’n gemeenskapsgees met geleenthede wat ek my grootste vyand nie wil ontsê nie. Dan kan die jongklomp natuurlik ook buiten die gekuier, ’n sinvolle kulturele bydrae tot jeugorganisasies lewer.

Ek herhaal: daar is altyd, oral, iets waarmee jy kan help of waarby jy betrokke kan raak. Lekker goed! Soos die jaarlikse Karnaval (my persoonlike gunsteling) met talle verrigtinge en as hoogtepunt, ’n gemeenskapskonsert. Die dorp is in rep en roer tydens die Karnaval en daar is soveel om te doen en aan deel te neem. Akkommodasie is oral vol bespreek en besoekers gaan tuis sover as in Hopetown of Vanderkloof en kamp selfs in Oraniërs se agterplase. Waar kry jy dit in die stede, daar waar die sogenaamde ‘buzz’ is?

Dan praat ek nie eers van die AVS se onder 21 Bokkietoernooi wat jaarliks hier aangebied word of van die vakansieprogram wat in Desembermaand aangebied word nie. Dit, wat ek noem ‘vakansietyd in Orania’ is by my sterk kompetisie vir Karnavaltyd. Ek weet van talle Oraniërs wat seevakansies of selfs oorsese reise prysgee het om eerder daardie tyd in Desember, in Orania te kan vertoef.

My raad aan nuwe inwoners is, meld iewers aan. Raak betrokke. Wees, nee lééf, deel van hierdie wonderlike gemeenskap. As jy eensaam is, is dit jou keuse.

My leuse is, “Orania: nêrens anders nie,” en my bors swel van trots wanneer ek dit sê.

Die menings van skrywers weerspieël nie noodwendig die mening van die Orania Beweging nie.

 

Build or Break?

Build or break?

South Africa currently has several problems. Financial woes must rank as the worst: infrastructure problems, service delivery, strikes, investment ratings etc are all related to one factor: too little economic activity to service all.
The solution every politician should be thinking about is how to counter the cause of the problem: be it political problems, world economy or even a new virus. The problem should be identified, neutralized or countered, and the economy stimulated in an accepted fashion. But, as is often the case, those who are tasked with managing the situation are seperated into men or boys when pressure rises.

It is actually interesting to watch the men at work: some lose sleep over possible solutions; some develop ulcers without solving anything; some believe that doing nothing is best, and some lose their heads while blaming everyone but themselves. I know men who hit their women when they find themselves impotent!
I have been watching Orania for some time now and have never seen them blaming anybody for what they do not have or cannot do. I DO however see regular reports of them trying to build, improve or protect their vulnerable. But then I also see reports of people unable to improve their own situation and blaming Orania for their incompetence! But I am endlessly impressed by one recent tweet by a citizen opposed to Orania. TheRogue123 has the following solution:
“Black people must buy land around Orania and start a Private town. Then orania and it can compete. Let’s demonstrate black excellence.”
I do not agree with his (her?) aim, but I fully appreciate the absolute absence of wanting to break anything. The primary aim is to build and thus compete and thereby being in line with what we do on a daily basis in sport (which I believe all people in South Africa have no issue with). We never aim to kill our soccer opponents or athletic competition but will do our best to outrun or trick them and thus give pleasure to spectators. Win or lose, the nett effect is good for everybody, if not the loser’s ego.
If you have to kill, break or eliminate the opposition, you have already lost respect even if you eventually succeed in being the winner and possibly the only survivor. In that case, it is war and not sport.

Gabriel Gunther is a free enterprise protagonist and lay commentator.

Die menings van onafhanklike skrywers is nie noodwendig die van die Orania Beweging nie.